Symbole narodowe i święta państwowe
Historia, klasa 4 · od X wieku do dziś
Najważniejsze w skrócie
Symbole narodowe to znaki, po których rozpoznajemy własne państwo — godło, barwy i hymn. Polskie godło to biały orzeł w złotej koronie na czerwonym tle. Legenda mówi, że Lech, wódz Polan, zobaczył białego orła w gnieździe na tle czerwonego zachodzącego słońca i w tym miejscu założył Gniezno. Historycznie orzeł pojawił się na pieczęciach i monetach książąt piastowskich, a jako herb całego państwa utrwalił się w czasach Przemysła II i Władysława Łokietka.
Flaga Polski ma dwa poziome pasy: biały na górze i czerwony na dole. Kolejność nie jest przypadkowa — barwy wzięto z godła, a w heraldyce najpierw wymienia się barwę godła (biały orzeł), a potem barwę pola (czerwona tarcza). Hymnem jest Mazurek Dąbrowskiego. Słowa napisał Józef Wybicki w 1797 r. we włoskim mieście Reggio nell Emilia dla Legionów Polskich generała Jana Henryka Dąbrowskiego. Powstał wtedy, gdy Polski nie było na mapie — dlatego zaczyna się od słów, że jeszcze nie zginęła.
Najważniejsze święta państwowe przypominają o dwóch dniach: 3 maja obchodzimy rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 maja z 1791 r., a 11 listopada Narodowe Święto Niepodległości — rocznicę odzyskania niepodległości w 1918 r. 2 maja to Dzień Flagi, a 1 sierpnia o godzinie 17.00 syreny w całym kraju przypominają o wybuchu powstania warszawskiego. Podczas hymnu stoimy w postawie zasadniczej, a mężczyźni zdejmują nakrycie głowy — to znak szacunku, którego uczymy się już w szkole.
Ważne daty
- X w. — Legenda o Lechu i białym orle nad Gnieznem.
- 1295 — Orzeł w koronie jako herb państwa za Przemysła II.
- 1791 — Uchwalenie Konstytucji 3 maja.
- 1797 — Józef Wybicki pisze Pieśń Legionów Polskich we Włoszech.
- 1918 — Odzyskanie niepodległości — 11 listopada.
- 1927 — Mazurek Dąbrowskiego oficjalnym hymnem Polski.
- 1944 — Wybuch powstania warszawskiego — 1 sierpnia, godz. 17.00.
- 1990 — Powrót korony na głowę orła w godle.
Ważne postacie
- Lech — Legendarny wódz Polan, który miał zobaczyć białego orła.
- Józef Wybicki — Napisał słowa Mazurka Dąbrowskiego w 1797 r.
- Jan Henryk Dąbrowski — Generał, dowódca Legionów Polskich we Włoszech.
- Przemysł II — Król, za którego orzeł w koronie stał się herbem państwa.
- Władysław Łokietek — Utrwalił orła jako znak zjednoczonego Królestwa Polskiego.
Pojęcia
- Jakie są trzy symbole narodowe Polski?
- Godło, barwy (flaga) i hymn.
- Co przedstawia polskie godło?
- Białego orła w złotej koronie na czerwonym tle.
- Jaka legenda tłumaczy pochodzenie białego orła?
- Legenda o Lechu, który zobaczył orle gniazdo i założył Gniezno.
- Które miasto wiąże się z legendą o orle?
- Gniezno — nazwa pochodzi od gniazda.
- Jaka jest kolejność barw na fladze Polski?
- Biały na górze, czerwony na dole.
- Skąd wzięły się barwy narodowe?
- Z godła: biały orzeł na czerwonej tarczy.
- Jak nazywa się hymn Polski?
- Mazurek Dąbrowskiego.
- Kto napisał słowa hymnu?
- Józef Wybicki.
- W którym roku powstał hymn?
- W 1797 r., we Włoszech.
- Jak brzmiała pierwotna nazwa hymnu?
- Pieśń Legionów Polskich we Włoszech.
- Dlaczego hymn mówi, że Polska jeszcze nie zginęła?
- Powstał po rozbiorach, gdy Polski nie było na mapie.
- Od kiedy Mazurek Dąbrowskiego jest oficjalnym hymnem?
- Od 1927 r.
Sprawdź się
1. Polskie godło przedstawia:
- białego orła w koronie
- czerwonego lwa
- srebrną pogoń
- złotego gryfa
Pokaż odpowiedź
A. białego orła w koronie — Biały orzeł w złotej koronie na czerwonym polu.
2. Hymn Polski to:
- Rota
- Bogurodzica
- Mazurek Dąbrowskiego
- Warszawianka
Pokaż odpowiedź
C. Mazurek Dąbrowskiego — Mazurek Dąbrowskiego jest hymnem od 1927 r.
3. Pierwotna nazwa hymnu brzmiała:
- Marsz Polonia
- Pieśń Legionów Polskich we Włoszech
- Hymn do miłości ojczyzny
- Boże coś Polskę
Pokaż odpowiedź
B. Pieśń Legionów Polskich we Włoszech — Dopiero później przyjęła się nazwa Mazurek Dąbrowskiego.
4. Podczas hymnu powinniśmy:
- siedzieć cicho
- stać w postawie zasadniczej
- klaskać do rytmu
- śpiewać dowolną zwrotkę
Pokaż odpowiedź
B. stać w postawie zasadniczej — Stoimy wyprostowani, mężczyźni zdejmują nakrycie głowy.
5. Kim był Jan Henryk Dąbrowski?
- królem Polski
- generałem Legionów Polskich
- poetą
- biskupem
Pokaż odpowiedź
B. generałem Legionów Polskich — Dowodził Legionami Polskimi tworzonymi we Włoszech.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami