Starożytna Grecja

Starożytna Grecja to kolebka zachodniej cywilizacji – demokracji, filozofii, teatru, nauki i igrzysk olimpijskich. Grecy żyli w niezależnych miastach-państwach (polis), z których najważniejsze były Ateny i Sparta. Ateny zasłynęły z demokracji i kultury; Sparta z militarnej dyscypliny. Obaj rywalizowali o dominację w Grecji.

Złoty wiek Aten nastąpił za Peryklesa (V w. p.n.e.) – wzniesiono Partenon na Akropolu, rozkwitły filozofia (Sokrates, Platon, Arystoteles), historia (Herodot, Tukidydes) i nauka. Grecja odparła najazdy perskie pod Maratonem (490 p.n.e.) i Termopilami (480 p.n.e.). Igrzyska olimpijskie odbywały się co 4 lata od 776 p.n.e.

Aleksander Wielki (356–323 p.n.e.), syn Filipa II Macedońskiego, podbił w ciągu 13 lat ogromne imperium – od Grecji przez Persję, Egipt, aż po Indie. Szerzył kulturę grecką (hellenizm) na podbitych terytoriach. Po jego śmierci imperium rozpadło się na królestwa następców. Grecja ostatecznie stała się prowincją Rzymu w 146 p.n.e.

• 776 p.n.e. — Pierwsze igrzyska olimpijskie w Olimpii
• 508 p.n.e. — Reformy Klejstenesa – narodziny demokracji ateńskiej
• 490 p.n.e. — Bitwa pod Maratonem – Grecy pokonują Persów
• 480 p.n.e. — Bitwa pod Termopilami – 300 Spartan króla Leonidasa
• 447 p.n.e. — Budowa Partenonu w Atenach za Peryklesa
• 399 p.n.e. — Sokrates skazany na śmierć przez wypicie cykuty
• 336–323 p.n.e. — Panowanie Aleksandra Wielkiego i jego podboje
• 146 p.n.e. — Grecja prowincją Cesarstwa Rzymskiego

• Perykles — Przywódca Aten w złotym wieku (V w. p.n.e.)
• Sokrates — Filozof – „wiem, że nic nie wiem"; skazany na śmierć
• Aleksander Wielki — Zdobywca ogromnego imperium od Grecji po Indie
• Leonidas — Król Sparty, dowódca 300 Spartan pod Termopilami
• Arystoteles — Filozof, nauczyciel Aleksandra Wielkiego
• Herodot — „Ojciec historii" – opisał wojny grecko-perskie

Co to była polis?

Miasto-państwo w starożytnej Grecji – niezależna jednostka polityczna z własnym rządem, armią i obywatelami.

Czym słynęły Ateny?

Demokracją, filozofią (Sokrates, Platon, Arystoteles), sztuką i budowlami (Partenon na Akropolu).

Czym słynęła Sparta?

Militarną dyscypliną – od 7. roku życia chłopcy przechodzili surowe szkolenie wojskowe (agoge).

Co to były igrzyska olimpijskie?

Zawody sportowe odbywające się co 4 lata w Olimpii od 776 p.n.e. na cześć Zeusa – wszystkie greckie polis brały udział, zawieszając wojny.

Co wydarzyło się pod Termopilami (480 p.n.e.)?

300 Spartan pod wodzą króla Leonidasa przez kilka dni powstrzymywało ogromną armię perską Kserksesa w wąskim przejściu górskim.

Kim był Sokrates?

Ateński filozof (ok. 470–399 p.n.e.), twórca metody dialogu (elenktyki). Skazany na śmierć przez wypicie cykuty za „demoralizowanie młodzieży".

Co to był hellenizm?

Kultura powstała po podbojach Aleksandra Wielkiego – mieszanka greckiej i orientalnej kultury, sztuki i nauki.

Gdzie i kiedy odbyła się bitwa pod Maratonem?

W 490 p.n.e. pod Maratonem w Grecji – Ateńczycy pokonali znacznie liczniejszą armię perską Dariusza I.

Co to był Akropol w Atenach?

Wzgórze ze świątyniami, centrum religijne i symbol Aten. Najważniejsza świątynia to Partenon, poświęcony bogini Atenie.

Czym było imperium Aleksandra Wielkiego?

Ogromnym państwem rozciągającym się od Grecji przez Persję, Egipt aż po Indie, zbudowanym przez Aleksandra w latach 336–323 p.n.e.

Polis

Grecke miasto-państwo, np. Ateny czy Sparta.

Demokracja

Ustrój narodzony w Atenach — rządy ludu (obywateli).

1. Co to była polis w starożytnej Grecji?

1. Świątynia grecka
2. Niezależne miasto-państwo
3. Armia grecka
4. Wielkie igrzyska olimpijskie

2. Co wydarzyło się pod Termopilami w 480 p.n.e.?

1. Grecy pokonali Persów
2. 300 Spartan przez kilka dni powstrzymywało armię perską
3. Aleksander Wielki pokonał wielką armię perską i podbił Persję
4. Założono olimpiadę

3. Co to był hellenizm?

1. Religia Greków
2. Kultura łącząca elementy greckie i wschodnie
3. Igrzyska i wielkie święta ku czci greckich bogów
4. Forma rządu Aten

4. W którym mieście narodziła się demokracja?

1. w Sparcie
2. w Atenach
3. w Rzymie
4. w Troi

5. Kto był nauczycielem Platona?

1. Arystoteles
2. Sokrates
3. Homer
4. Perykles