Starożytny Egipt

Historia, klasa 5 · ok. 3100–30 p.n.e.

Najważniejsze w skrócie

Starożytny Egipt to jedna z najdłużej trwających cywilizacji w historii – istniała ponad 3000 lat. Rozwinęła się w dolinie Nilu w Afryce Północnej. Coroczne wylewy Nilu nawoziły gleby, umożliwiając uprawę zbóż na pustyniach. Faraon był absolutnym władcą i bogiem w jednej osobie – uważano go za wcielenie Horusa i Ozyrysa.

Egipcjanie wierzyli w życie po śmierci. Dlatego mumifikowali ciała zmarłych i budowali ogromne piramidy jako grobowce. Największe z nich – piramidy w Gizie (Cheops, Chefren, Mykerinos) – wciąż budzą podziw. Napisali na papierusie (z rośliny papirusowej) pismem hieroglificznym. Egipska sztuka, religia i nauka wpłynęły na całą starożytność.

Egipt prowadził handel z sąsiednimi cywilizacjami i prowadził podboje (Nubia, Palestyna, Syria). Wielcy faraonowie jak Ramzes II panowali przez dziesiątki lat. Egipt podbijali kolejno Asyryjczycy, Persowie, Aleksander Wielki (332 p.n.e.) i Rzymianie (30 p.n.e.). Ostatnią władczynią była Kleopatra VII – po jej śmierci Egipt stał się prowincją rzymską.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami

Ważne daty

Ważne postacie

Pojęcia

Kim był faraon w starożytnym Egipcie?
Absolutnym władcą i bogiem w jednej osobie – uważano go za wcielenie bóstwa, pana życia i śmierci wszystkich poddanych.
Dlaczego Egipcjanie budowali piramidy?
Jako grobowce dla faraonów. Wierzyli w życie po śmierci i chcieli zapewnić władcy wieczne mieszkanie.
Co to były hieroglify?
Egipskie pismo obrazkowe – złożone z rysunków symboli i znaków reprezentujących głoski lub słowa.
Z czego wyrabiano papirus?
Z łodyg rośliny papirusowej rosnącej w delcie Nilu – po rozbiciu i wysuszeniu służył jako materiał do pisania.
Co to była mumifikacja?
Sztuka konserwowania ciał zmarłych poprzez usunięcie wnętrzności i impregnowanie tkanek, aby zachować ciało do życia po śmierci.
Gdzie znajdują się trzy największe piramidy Egiptu?
W Gizie, koło Kairu. Zbudowali je faraonowie Cheops, Chefren i Mykerinos ok. 2500 p.n.e.
Jak nazywała się ostatnia faraonka Egiptu?
Kleopatra VII (51–30 p.n.e.) – po jej śmierci Egipt stał się prowincją Cesarstwa Rzymskiego.
Jaką rolę odgrywał Nil dla Egiptu?
Kluczową – coroczne wylewy Nilu zostawiały żyzny muł na polach, umożliwiając rolnictwo na skraju pustyni.
Kto odszyfrował hieroglify i za pomocą czego?
Uczony Jean-François Champollion w 1822 roku, dzięki Kamieniowi z Rosetty – inskrypcji w trzech językach.
Czym był Sfinks w Gizie?
Monumentalna rzeźba lwa z głową człowieka (prawdopodobnie faraona Chefrena), strzegąca kompleksu piramid.
Faraon
Władca starożytnego Egiptu, uważany za boga na ziemi.
Hieroglify
Pismo obrazkowe starożytnych Egipcjan.

Sprawdź się

1. Dlaczego Egipcjanie budowali piramidy?

  1. Jako obserwatoria astronomiczne
  2. Jako grobowce dla faraonów
  3. Jako spichlerze na zboże
  4. Jako świątynie dla bogów
Pokaż odpowiedź

B. Jako grobowce dla faraonów — Piramidy były grobowcami faraonów – monumentalnymi budowlami mającymi zapewnić władcy wieczne życie po śmierci, zgodnie z egipską wiarą w życie pozagrobowe.

2. Kim była Kleopatra VII?

  1. Kapłanką bogini Izydy
  2. Ostatnią egipską faraonką
  3. Żoną Aleksandra Wielkiego
  4. Budowniczką piramid
Pokaż odpowiedź

B. Ostatnią egipską faraonką — Kleopatra VII (51–30 p.n.e.) była ostatnią władczynią z dynastii Ptolemeuszy. Po jej śmierci (30 p.n.e.) Egipt stał się prowincją Cesarstwa Rzymskiego.

3. Kto podbił Egipt w 332 p.n.e.?

  1. Juliusz Cezar
  2. Ramzes II
  3. Aleksander Wielki
  4. Cesarz Oktawian August
Pokaż odpowiedź

C. Aleksander Wielki — Aleksander Wielki podbił Egipt w 332 p.n.e. bez walki. Egipcjanie przywitali go jako wyzwoliciela od perskiego panowania. Aleksander założył miasto Aleksandrię.

4. Czym były piramidy?

  1. świątyniami boga Ra
  2. grobowcami faraonów
  3. spichlerzami
  4. twierdzami
Pokaż odpowiedź

B. grobowcami faraonów — Piramidy to monumentalne grobowce faraonów.

5. Posąg z ciałem lwa i głową człowieka to:

  1. sfinks
  2. centaur
  3. gryf
  4. feniks
Pokaż odpowiedź

A. sfinks — To sfinks, strażnik piramid.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami