Epoka rozbiorów (1772–1815)

Temat obejmuje trzy rozbiory, życie pod zaborami i epokę napoleońską do kongresu wiedeńskiego; zrywy zbrojne po 1830 r. omawia temat „Powstania narodowe”. Po trzecim rozbiorze w 1795 roku Polska zniknęła z mapy Europy na 123 lata. Polska znalazła się pod zaborami: rosyjskim (najrozleglejszym), pruskim i austriackim. Polityka zaborców różniła się – Rosja prowadziła rusyfikację, Prusy – germanizację, Austria była stosunkowo tolerancyjna (szczególnie po 1867 roku w Galicji).

Mimo utraty niepodległości, Polacy nie porzucili walki. „Jeszcze Polska nie zginęła" śpiewali żołnierze Legionów Polskich we Włoszech (od 1797) pod wodzą Jana Henryka Dąbrowskiego. Gdy Napoleon tworzył Księstwo Warszawskie (1807-1815), Polacy wierzyli, że im pomoże. Kongres Wiedeński (1815) zastąpił je Królestwem Polskim (kongresowym) pod berłem cara.

Kultura polska przetrwała i rozwijała się mimo zaborów. Romantyzm był odpowiedzią na porozbiorową rzeczywistość – Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki, Zygmunt Krasiński stworzyli wielką literaturę emigracyjną. „Polska Chrystusem narodów" – mesjanistyczna wizja.

• 1795 — Trzeci rozbiór – koniec Rzeczypospolitej
• 1797 — Legiony Dąbrowskiego we Włoszech (hymn: Mazurek)
• 1807 — Traktat tylżycki – Napoleon tworzy Księstwo Warszawskie
• 1809 — Kampania austriacka – poszerzenie Księstwa
• 1815 — Kongres Wiedeński – Królestwo Polskie
• 1823 — Mickiewicz wydaje Ballady i romanse – romantyzm
• 1830 — Noc Listopadowa – wybuch powstania

• Tadeusz Kościuszko — Bohater walk o niepodległość, symbol oporu
• Jan Henryk Dąbrowski — Twórca Legionów Polskich – hymn narodowy
• Napoleon Bonaparte — Cesarz Francji, twórca Księstwa Warszawskiego
• Adam Mickiewicz — Największy poeta romantyczny
• Aleksander I — Car Rosji, król kongresowego Królestwa Polskiego

Kto napisał Mazurka Dąbrowskiego?

Józef Wybicki (słowa, 1797), melodia mazurkowa

Kiedy powstało Księstwo Warszawskie?

W 1807 roku na mocy traktatu tylżyckiego Napoleona z Rosją

Co to był Kongres Wiedeński?

Spotkanie mocarstw (1814-1815) układające Europę po Napoleonie

Jakie były trzy zabory?

Rosyjski (największy), pruski i austriacki

Co to była rusyfikacja?

Polityka Rosji – narzucanie języka, kultury i prawosławia Polakom

Kto był największym polskim romantykiem?

Adam Mickiewicz – Pan Tadeusz, Dziady, Ballady

Na czym polegała germanizacja?

Narzucanie języka i kultury niemieckiej w zaborze pruskim — niemiecki w urzędach i szkołach, wykup polskiej ziemi

Co to były Legiony Polskie?

Polskie oddziały walczące z Napoleonem (od 1797) pod Dąbrowskim

Kiedy Polska wróciła na mapy?

W 1918 roku po I wojnie światowej

Co to było Królestwo Polskie (kongresowe)?

Kadłubowe państwo (1815-1831) pod berłem cara Aleksandra I

Rozbiory Polski

Podział ziem polskich przez Rosję, Prusy i Austrię.

I rozbiór

1772 r. — pierwszy podział Polski.

1. Kiedy Polska znikła z mapy Europy?

1. 1772
2. 1793
3. 1795
4. 1797

2. Który zabór był największy?

1. Pruski
2. Austriacki
3. Rosyjski
4. Wszystkie równe

3. Germanizację na ziemiach polskich prowadziły:

1. Rosja
2. Prusy
3. Austria
4. Francja

4. Które państwa dokonały rozbiorów Polski?

1. Rosja, Prusy, Austria
2. Szwecja, Turcja, Prusy
3. Francja, Anglia, Rosja
4. Rosja, Turcja, Austria

5. Gdzie odbyła się zwycięska bitwa z kosynierami w 1794 r.?

1. pod Racławicami
2. pod Grunwaldem
3. pod Wiedniem
4. pod Maciejowicami