Oświecenie i Konstytucja 3 Maja

Wiek XVIII przyniósł Polsce głęboki kryzys – anarchia szlachecka, liberum veto, ingerencje obcych mocarstw (Rosja, Prusy, Austria) doprowadziły kraj na skraj przepaści. Za panowania Sasów (August II Mocny, August III) Polska była polem gry obcych interesów. Mimo to rozwijała się kultura i oświecenie.

Reformy podjął Stanisław August Poniatowski (1764-1795) – ostatni król. Powołał Komisję Edukacji Narodowej (1773) – pierwszą w Europie publiczną instytucję edukacyjną. Zreformowano wojsko i administrację. W 1788 roku zebrał się Sejm Czteroletni, który uchwalił Konstytucję 3 maja 1791.

Konstytucja 3 maja była pierwszą konstytucją w Europie i drugą na świecie (po USA). Znosiła liberum veto, wprowadzała dziedziczność tronu, wzmacniała władzę wykonawczą. Reakcja sąsiadów była natychmiastowa – Rosja i Prusy wkroczyły do Polski. Konfederacja Targowicka zdradziła ojczyznę. W 1793 i 1795 roku nastąpiły kolejne rozbiory.

• 1697 — August II Mocny – początek ery saskiej
• 1717 — Sejm Niemy – Polska pod protektoratem Rosji
• 1764 — Ostatnia elekcja – Stanisław August Poniatowski
• 1772 — Pierwszy rozbiór Polski
• 1773 — Komisja Edukacji Narodowej
• 1788 — Sejm Czteroletni
• 1791 — Konstytucja 3 maja
• 1793 — Drugi rozbiór
• 1794 — Powstanie Kościuszkowskie
• 1795 — Trzeci rozbiór – koniec Rzeczypospolitej

• Stanisław August Poniatowski — Ostatni król Polski, reformator
• Hugo Kołłątaj — Współtwórca Konstytucji 3 maja
• Ignacy Potocki — Jeden z ojców Konstytucji
• Tadeusz Kościuszko — Naczelnik powstania 1794
• Katarzyna II Wielka — Caryca Rosji, inicjatorka rozbiorów

Kiedy uchwalono Konstytucję 3 maja?

3 maja 1791 roku przez Sejm Czteroletni

Dlaczego Konstytucja 3 maja była historyczna?

Pierwsza w Europie, druga na świecie (po USA 1787)

Co znosiła Konstytucja 3 maja?

Liberum veto i wolną elekcję – wprowadzała dziedziczność tronu

Co to była KEN?

Komisja Edukacji Narodowej (1773) – pierwsza publiczna instytucja oświatowa w Europie

Kiedy nastąpił pierwszy rozbiór?

W 1772 roku – Rosja, Prusy i Austria podzieliły część Polski

Co to było powstanie Kościuszkowskie?

Insurekcja 1794 – Tadeusz Kościuszko walczył o niepodległość

Co to była Konfederacja Targowicka?

Zdrada – magnaci sprowadzili Rosję do walki z Konstytucją 3 maja

Kiedy Polska przestała istnieć?

W 1795 roku – trzeci rozbiór

Co to był Sejm Czteroletni?

Reformatorski Sejm 1788-1792, który uchwalił Konstytucję

Kim był August II Mocny?

Król sas (1697-1733) – słynął z siły fizycznej i nieudanych rządów

Oświecenie

Epoka rozumu i nauki (XVIII w.).

Konstytucja 3 Maja

1791 r. — pierwsza w Europie, druga na świecie ustawa zasadnicza.

1. Kiedy uchwalono Konstytucję 3 maja?

1. 3 maja 1789
2. 3 maja 1791
3. 3 maja 1793
4. 3 maja 1794

2. Kiedy nastąpił pierwszy rozbiór Polski?

1. 1764
2. 1768
3. 1772
4. 1776

3. Co to był Sejm Niemy (1717)?

1. Sejm milczący o Konstytucji
2. Sejm pod dyktatem Rosji – posłowie nie mogli przemawiać
3. Sejm bez opozycji
4. Sejm reformujący szkolnictwo

4. W którym roku uchwalono Konstytucję 3 Maja?

1. 1772
2. 1791
3. 1795
4. 1807

5. Jak nazywano spotkania uczonych u króla?

1. obiady czwartkowe
2. sejmiki
3. konfederacje
4. synody