Wojny XVII wieku

XVII wiek był dla Polski stuleciem wojen na wielu frontach jednocześnie. Rzeczpospolita toczyła walki ze Szwecją, Rosją, Turcją, Tatarami i Kozakami. Mimo wielu zwycięstw, ciągłe konflikty wykrwawiały kraj i hamowały rozwój. Polska armia składała się z doskonałej ciężkiej kawalerii – husarii – uznawanej za najlepszą w Europie.

Potop szwedzki (1655-1660) był jedną z największych katastrof w polskiej historii. Szwedzi zajęli niemal całą Polskę. Obrona Jasnej Góry stała się symbolem oporu – według legendy, klasztor obronił się dzięki cudownej interwencji Matki Boskiej. Jan Kazimierz złożył śluby lwowskie, oddając kraj pod opiekę Matki Bożej.

Wynikiem wojen były katastrofalne straty – Polska utraciła ok. 1/3 ludności. Traktat w Andrussowie (1667) oddał Rosji część Ukrainy z Kijowem. Pokój w Oliwie (1660) zakończył potop szwedzki. Polska wchodziła w XVIII wiek osłabiona, ale przetrwała.

• 1609 — Polska interwencja w Rosji – czas Smuty, Polacy w Moskwie
• 1620 — Bitwa pod Cecorą – klęska Żółkiewskiego z Turkami
• 1621 — Bitwa pod Chocimiem – Polska powstrzymuje Turków
• 1648 — Powstanie Chmielnickiego na Ukrainie
• 1655 — Potop szwedzki – inwazja Szwecji
• 1655 — Obrona Jasnej Góry
• 1657 — Traktaty Welawsko-Bydgoskie – Polska traci zwierzchność nad Prusami
• 1660 — Pokój w Oliwie – koniec potopu

• Jan Kazimierz — Król w czasie potopu, złożył śluby lwowskie
• Stefan Czarniecki — Bohater obrony przed Szwedami
• Bohdan Chmielnicki — Hetman kozacki, inicjator powstania
• Stanisław Żółkiewski — Hetman, pokonał Rosję, zginął pod Cecorą
• Augustyn Kordecki — Przeor Jasnej Góry podczas obrony klasztoru

Co to był potop szwedzki?

Najazd Szwedów na Polskę w 1655 roku, który niemal całkowicie ją zajął

Co symbolizowała obrona Jasnej Góry?

Opór narodu i cud Matki Boskiej – stała się symbolem walki o wolność

Co to były śluby lwowskie?

Przyrzeczenie Jana Kazimierza oddania Polski pod opiekę Matki Boskiej (1656)

Co to była husaria?

Polska ciężka kawaleria – najlepsza w Europie w XVII w.

Kto wszczął powstanie kozackie w 1648?

Bohdan Chmielnicki – hetman Zaporoskiej Siczy

Kiedy Polska straciła zwierzchność nad Prusami?

W 1657 roku – traktaty welawsko-bydgoskie

Co to był pokój w Oliwie?

Traktat z 1660 kończący potop szwedzki

Kim był Stefan Czarniecki?

Hetman i bohater walki ze Szwedami – fragment hymnu narodowego

Co Polska utraciła w Andrussowie (1667)?

Lewy brzeg Ukrainy i Kijów na rzecz Rosji

Ile ludności straciła Polska podczas wojen XVII w.?

Około 1/3 ludności – ok. 4 miliony ludzi

Potop szwedzki

Najazd Szwecji na Polskę 1655–1660.

Obrona Jasnej Góry

1655 r. — klasztor oparł się Szwedom, symbol oporu.

1. Co to był potop szwedzki?

1. Powódź
2. Inwazja Szwecji na Polskę 1655-1660
3. Najazd Tatarów
4. Powstanie kozackie

2. Kto wszczął powstanie na Ukrainie w 1648 roku?

1. Piotr Mohyła
2. Iwan Mazepa
3. Bohdan Chmielnicki
4. Iwan Groźny

3. Co Polska utraciła w traktacie andrussowskim (1667)?

1. Śląsk na rzecz Austrii
2. Prusy na rzecz Brandenburgii
3. Lewy brzeg Ukrainy z Kijowem na rzecz Rosji
4. Inflanty na rzecz Szwecji

4. Który klasztor obronił się przed Szwedami w 1655 r.?

1. na Świętym Krzyżu
2. Jasna Góra
3. Tyniec
4. Jędrzejów

5. Kto był wybitnym dowódcą w walce ze Szwedami?

1. Chmielnicki
2. Stefan Czarniecki
3. Kościuszko
4. Poniatowski