Kongres wiedeński i Wiosna Ludów

Po klęsce Napoleona zwycięskie mocarstwa zebrały się w Wiedniu (1814–1815), by na nowo ułożyć mapę Europy. Obradom przewodził austriacki minister Klemens Metternich, a najważniejszymi graczami byli Rosja, Austria, Prusy i Wielka Brytania. Kongres kierował się trzema zasadami: legitymizmu (przywrócić dawne dynastie), restauracji (odbudować porządek sprzed rewolucji) i równowagi sił (żadne państwo nie może zdominować pozostałych). Mówiono, że „kongres tańczy, ale nie posuwa się naprzód" — obradom towarzyszyły bale i przyjęcia.

Dla Polaków kongres oznaczał utrwalenie rozbiorów. Z części Księstwa Warszawskiego utworzono Królestwo Polskie związane unią z Rosją — z własną konstytucją, sejmem i wojskiem, ale z carem jako królem. Poznańskie stało się Wielkim Księstwem Poznańskim pod władzą Prus, Kraków zaś — Wolnym Miastem Krakowem, maleńką republiką pod opieką trzech zaborców. Rzeczpospolita nie wróciła na mapę.

Porządek wiedeński zaczął pękać już po kilkunastu latach. W 1848 roku przez Europę przetoczyła się Wiosna Ludów — fala rewolucji od Francji przez Niemcy, Austrię, Włochy po Węgry. Ludzie domagali się konstytucji, zniesienia pańszczyzny i własnych państw narodowych. Metternich musiał uciekać z Wiednia. Polacy walczyli niemal wszędzie — Józef Bem i Henryk Dembiński dowodzili powstaniem węgierskim, Ludwik Mierosławski w Wielkopolsce i Badenii, stąd nazwano ich „za wolność naszą i waszą". Rewolucje upadły, ale przyniosły trwałe skutki: w zaborze austriackim zniesiono pańszczyznę.

• 1814–1815 — Obrady kongresu wiedeńskiego
• 1815 — Powstanie Królestwa Polskiego, W. Ks. Poznańskiego i Wolnego Miasta Krakowa
• 1846 — Powstanie krakowskie i rzeź galicyjska; likwidacja Wolnego Miasta Krakowa
• 1848 — Wiosna Ludów — rewolucje w całej Europie
• 1848 — Zniesienie pańszczyzny w zaborze austriackim
• 1849 — Upadek powstania węgierskiego — koniec Wiosny Ludów

• Klemens Metternich — Kanclerz Austrii, główny architekt porządku wiedeńskiego
• Aleksander I — Car Rosji, zarazem król Królestwa Polskiego
• Józef Bem — Generał, bohater powstania węgierskiego 1848–1849
• Henryk Dembiński — Polski dowódca w armii węgierskiej
• Ludwik Mierosławski — Dowódca powstania wielkopolskiego 1848 r.
• Adam Jerzy Czartoryski — Przywódca polskiej emigracji politycznej, Hotel Lambert

Kiedy obradował kongres wiedeński?

W latach 1814–1815, po ostatecznej klęsce Napoleona.

Kto przewodził obradom kongresu wiedeńskiego?

Austriacki kanclerz Klemens Metternich.

Na czym polegała zasada legitymizmu?

Na przywróceniu na trony dawnych, prawowitych dynastii obalonych przez rewolucję i Napoleona.

Na czym polegała zasada równowagi sił?

Żadne państwo nie mogło zdominować Europy — mocarstwa miały się wzajemnie równoważyć.

Co powiedziano o obradach kongresu?

„Kongres tańczy, ale nie posuwa się naprzód" — obradom towarzyszyły bale i przyjęcia.

Jakie trzy twory polskie powołał kongres wiedeński?

Królestwo Polskie, Wielkie Księstwo Poznańskie i Wolne Miasto Kraków.

Kto był królem Królestwa Polskiego?

Car Rosji — kraje łączyła unia personalna.

Co miało Królestwo Polskie własnego?

Konstytucję, sejm, wojsko, skarb i język urzędowy polski.

Czym było Wolne Miasto Kraków?

Małą republiką pod wspólną opieką trzech zaborców, istniejącą w latach 1815–1846.

Czym było Święte Przymierze?

Sojuszem Rosji, Austrii i Prus, który miał bronić porządku wiedeńskiego przed rewolucją.

Czym była Wiosna Ludów?

Falą rewolucji, która w 1848 roku objęła niemal całą Europę.

Czego domagali się uczestnicy Wiosny Ludów?

Konstytucji, swobód obywatelskich, zniesienia pańszczyzny i własnych państw narodowych.

1. Kongres wiedeński obradował w latach:

1. 1795–1797
2. 1806–1807
3. 1814–1815
4. 1830–1831

2. Które państwo polskie utworzył kongres wiedeński?

1. Księstwo Warszawskie
2. Królestwo Polskie
3. II Rzeczpospolitą
4. Rzeczpospolitą Krakowską i nic więcej

3. Święte Przymierze utworzyły:

1. Rosja, Austria i Prusy
2. Francja, Anglia i Hiszpania
3. Włochy, Węgry i Czechy
4. Szwecja, Dania i Norwegia

4. Józef Bem zasłynął jako dowódca powstania:

1. węgierskiego
2. listopadowego w Warszawie
3. styczniowego
4. wielkopolskiego

5. Powstanie krakowskie wybuchło w roku:

1. 1830
2. 1846
3. 1848
4. 1863