Prawo autorskie i licencje

Informatyka, klasa 6 · Bezpieczeństwo

Najważniejsze w skrócie

Każdy tekst, zdjęcie i utwór ma autora, który ma do niego prawa. Nie wolno wziąć cudzej pracy i podać jej za własną — to plagiat.

Licencja mówi, co wolno zrobić z cudzym dziełem. Creative Commons pozwala korzystać na jasnych warunkach, zwykle z obowiązkiem podania autora.

Domena publiczna to utwory, do których prawa majątkowe wygasły. Można z nich korzystać swobodnie, ale nadal wypada wskazać autora.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami

Ważne daty

Ważne postacie

Pojęcia

Co to plagiat?
Podanie cudzej pracy za własną.
Co oznacza licencja CC BY?
Można korzystać, podając autora.
Co to domena publiczna?
Utwory, do których wygasły prawa majątkowe.
Kiedy wygasają prawa majątkowe?
Zwykle 70 lat po śmierci autora.
Co znaczy NC w licencji?
Tylko użytek niekomercyjny.
Co znaczy SA?
Udostępnij na tych samych warunkach.
Jak poprawnie użyć cudzego zdania?
Jako cytat w cudzysłowie ze wskazaniem źródła.
Czy prawa osobiste autora wygasają?
Nie, autorstwo zostaje na zawsze.
Co oznacza skrót ND w licencji Creative Commons?
Zakaz tworzenia przeróbek — utwór wolno rozpowszechniać tylko bez zmian.
Po ilu latach wygasają prawa majątkowe autora?
Po siedemdziesięciu latach od jego śmierci.
Co to jest bibliografia?
Spis wykorzystanych źródeł, umieszczany na końcu pracy.
Jak traktujemy zdjęcie bez podanej licencji?
Jako chronione prawem autorskim — brak informacji nie oznacza zgody.

Sprawdź się

1. Plagiat to:

  1. Cytowanie ze źródłem
  2. Podanie cudzej pracy za swoją
  3. Kopiowanie pliku
  4. Tworzenie kopii zapasowej
Pokaż odpowiedź

B. Podanie cudzej pracy za swoją — Plagiat narusza prawa autorskie i jest nieuczciwy.

2. Cytat należy:

  1. Ukryć
  2. Oznaczyć i podać źródło
  3. Przetłumaczyć
  4. Skrócić do słowa
Pokaż odpowiedź

B. Oznaczyć i podać źródło — Poprawny cytat to nie plagiat.

3. Utwór na licencji CC0…

  1. Wymaga zgody autora
  2. Można wykorzystać bez dodatkowych warunków
  3. Jest zakazany w szkole
  4. Wymaga opłaty
Pokaż odpowiedź

B. Można wykorzystać bez dodatkowych warunków — Podanie autora nadal jest w dobrym tonie, choć nie jest wymagane.

4. Muzyka pobrana z serwisu streamingowego użyta w naszym filmie…

  1. Jest zawsze dozwolona
  2. Wymaga sprawdzenia licencji
  3. Nie ma autora
  4. Jest w domenie publicznej
Pokaż odpowiedź

B. Wymaga sprawdzenia licencji — Do filmów lepiej użyć muzyki oznaczonej jako wolna do wykorzystania.

5. Zdjęcie zrobione samodzielnie na szkolnej wycieczce:

  1. nie podlega prawu autorskiemu
  2. jest utworem, do którego prawa ma jego autor
  3. automatycznie należy do szkoły
  4. od razu trafia do domeny publicznej
Pokaż odpowiedź

B. jest utworem, do którego prawa ma jego autor — Prawo autorskie chroni utwór od chwili powstania.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami