Zbieranie i porządkowanie danych

Informatyka, klasa 6 · Dane

Najważniejsze w skrócie

Zanim policzysz cokolwiek, musisz mieć uporządkowane dane. Najlepszy układ to tabela: jeden wiersz to jeden przypadek, jedna kolumna to jedna cecha.

Pierwszy wiersz zostawiamy na nagłówki kolumn. Dzięki temu program wie, jak nazywają się dane, i potrafi je posortować albo odfiltrować.

Dane trzeba sprawdzić: literówki, puste komórki, dwa razy ten sam wpis. Błędne dane dają błędne wyniki, choćby obliczenia były doskonałe.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Stacja pomiarowa nad rzeką
Stacja hydrologiczna IMGW — zbiera dane, które potem porządkujemy (Autor: Marek Argent, CC BY-SA 4.0, źródło)

Ważne daty

Ważne postacie

Pojęcia

Co zawiera jeden wiersz tabeli danych?
Jeden przypadek, np. jednego ucznia.
Co zawiera kolumna?
Jedną cechę wszystkich przypadków.
Po co nagłówki kolumn?
Nazywają dane i umożliwiają sortowanie oraz filtrowanie.
Co robi filtr?
Pokazuje tylko wiersze spełniające warunek.
Co to duplikat?
Ten sam wpis powtórzony dwa razy.
Dlaczego czyścić dane?
Bo błędne dane dają błędne wyniki.
Co to rekord?
Pojedynczy wiersz danych.
Jak sortować dane?
Wybierając kolumnę i kierunek rosnąco lub malejąco.
Dlaczego puste komórki psują obliczenie średniej?
Bo nie wiadomo, czy oznaczają zero, czy brak danych — wynik zostaje zniekształcony.
Gdzie najlepiej podać jednostki takie jak kg czy cm?
W nagłówku kolumny — liczba z dopisaną jednostką przestaje być liczbą.
Co daje przypięcie pierwszego wiersza?
Nagłówki pozostają widoczne przy przewijaniu tabeli.
Dlaczego literówka w nazwie miasta psuje analizę?
Bo program traktuje ją jako osobną, dodatkową kategorię.

Sprawdź się

1. W tabeli danych jeden wiersz to:

  1. Jedna cecha
  2. Jeden przypadek
  3. Jeden nagłówek
  4. Jedna formuła
Pokaż odpowiedź

B. Jeden przypadek — Wiersz opisuje jeden obiekt, kolumny to jego cechy.

2. Duplikat w danych to:

  1. Pusta komórka
  2. Powtórzony wpis
  3. Błędna formuła
  4. Zły nagłówek
Pokaż odpowiedź

B. Powtórzony wpis — Duplikaty zawyżają wyniki obliczeń.

3. Jednostki takie jak kilogramy czy centymetry najlepiej podać…

  1. Przy każdej liczbie
  2. W nagłówku kolumny
  3. W osobnym pliku
  4. Wcale
Pokaż odpowiedź

B. W nagłówku kolumny — Liczba z dopisaną jednostką przestaje być liczbą dla arkusza.

4. Daty zapisane raz jako 5.03, a raz jako 2026-03-05…

  1. Sortują się poprawnie
  2. Uniemożliwiają poprawne sortowanie
  3. Są równoważne dla arkusza
  4. Zwiększają dokładność
Pokaż odpowiedź

B. Uniemożliwiają poprawne sortowanie — Mieszane zapisy arkusz traktuje częściowo jako tekst.

5. W tabeli wyników ankiety jeden wiersz to zwykle:

  1. jedna odpowiedź jednej osoby na wszystkie pytania
  2. jedno pytanie
  3. jeden wykres
  4. jedna kolumna
Pokaż odpowiedź

A. jedna odpowiedź jednej osoby na wszystkie pytania — Kolumny odpowiadają pytaniom.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami