Zbieranie i porządkowanie danych
Informatyka, klasa 6 · Dane
Najważniejsze w skrócie
Zanim policzysz cokolwiek, musisz mieć uporządkowane dane. Najlepszy układ to tabela: jeden wiersz to jeden przypadek, jedna kolumna to jedna cecha.
Pierwszy wiersz zostawiamy na nagłówki kolumn. Dzięki temu program wie, jak nazywają się dane, i potrafi je posortować albo odfiltrować.
Dane trzeba sprawdzić: literówki, puste komórki, dwa razy ten sam wpis. Błędne dane dają błędne wyniki, choćby obliczenia były doskonałe.

Ważne daty
- wiersz — jeden przypadek, np. jeden uczeń
- kolumna — jedna cecha, np. wzrost
- nagłówek — pierwszy wiersz z nazwami
- sortowanie — układanie wg wartości
- filtr — pokazuje tylko wybrane wiersze
Ważne postacie
- Tabela — uporządkowany zbiór danych
- Nagłówek — nazwa kolumny
- Filtr — ukrywa niepasujące wiersze
- Czyszczenie danych — usuwanie błędów i duplikatów
Pojęcia
- Co zawiera jeden wiersz tabeli danych?
- Jeden przypadek, np. jednego ucznia.
- Co zawiera kolumna?
- Jedną cechę wszystkich przypadków.
- Po co nagłówki kolumn?
- Nazywają dane i umożliwiają sortowanie oraz filtrowanie.
- Co robi filtr?
- Pokazuje tylko wiersze spełniające warunek.
- Co to duplikat?
- Ten sam wpis powtórzony dwa razy.
- Dlaczego czyścić dane?
- Bo błędne dane dają błędne wyniki.
- Co to rekord?
- Pojedynczy wiersz danych.
- Jak sortować dane?
- Wybierając kolumnę i kierunek rosnąco lub malejąco.
- Dlaczego puste komórki psują obliczenie średniej?
- Bo nie wiadomo, czy oznaczają zero, czy brak danych — wynik zostaje zniekształcony.
- Gdzie najlepiej podać jednostki takie jak kg czy cm?
- W nagłówku kolumny — liczba z dopisaną jednostką przestaje być liczbą.
- Co daje przypięcie pierwszego wiersza?
- Nagłówki pozostają widoczne przy przewijaniu tabeli.
- Dlaczego literówka w nazwie miasta psuje analizę?
- Bo program traktuje ją jako osobną, dodatkową kategorię.
Sprawdź się
1. W tabeli danych jeden wiersz to:
- Jedna cecha
- Jeden przypadek
- Jeden nagłówek
- Jedna formuła
Pokaż odpowiedź
B. Jeden przypadek — Wiersz opisuje jeden obiekt, kolumny to jego cechy.
2. Duplikat w danych to:
- Pusta komórka
- Powtórzony wpis
- Błędna formuła
- Zły nagłówek
Pokaż odpowiedź
B. Powtórzony wpis — Duplikaty zawyżają wyniki obliczeń.
3. Jednostki takie jak kilogramy czy centymetry najlepiej podać…
- Przy każdej liczbie
- W nagłówku kolumny
- W osobnym pliku
- Wcale
Pokaż odpowiedź
B. W nagłówku kolumny — Liczba z dopisaną jednostką przestaje być liczbą dla arkusza.
4. Daty zapisane raz jako 5.03, a raz jako 2026-03-05…
- Sortują się poprawnie
- Uniemożliwiają poprawne sortowanie
- Są równoważne dla arkusza
- Zwiększają dokładność
Pokaż odpowiedź
B. Uniemożliwiają poprawne sortowanie — Mieszane zapisy arkusz traktuje częściowo jako tekst.
5. W tabeli wyników ankiety jeden wiersz to zwykle:
- jedna odpowiedź jednej osoby na wszystkie pytania
- jedno pytanie
- jeden wykres
- jedna kolumna
Pokaż odpowiedź
A. jedna odpowiedź jednej osoby na wszystkie pytania — Kolumny odpowiadają pytaniom.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami