Arkusz: JEŻELI, filtry i sortowanie
Informatyka, klasa 8 · Dane
Najważniejsze w skrócie
Funkcja JEŻELI wybiera jeden z dwóch wyników zależnie od warunku: =JEŻELI(warunek;wartość_gdy_prawda;wartość_gdy_fałsz). W polskim arkuszu argumenty oddzielamy średnikiem, a tekst piszemy w cudzysłowie, np. =JEŻELI(B2>=30;"zdał";"nie zdał"). Funkcje JEŻELI można zagnieżdżać, gdy wyników jest więcej niż dwa.
LICZ.JEŻELI liczy komórki spełniające kryterium, np. =LICZ.JEŻELI(C2:C30;">=4") poda liczbę ocen co najmniej dobrych. SUMA.JEŻELI dodaje tylko wybrane wartości, np. =SUMA.JEŻELI(A2:A10;"zeszyt";B2:B10) zsumuje wydatki na zeszyty. Kryterium z operatorem porównania zapisujemy w cudzysłowie.
Filtr ukrywa wiersze, które nie spełniają warunku, ale ich nie usuwa — po wyczyszczeniu filtra wracają. Sortowanie wielopoziomowe porządkuje dane najpierw według jednej kolumny, a przy remisie według kolejnej, np. klasa, a potem nazwisko. Formatowanie warunkowe samo koloruje komórki, które spełniają regułę, np. oceny niższe niż 2 na czerwono.
Ważne daty
- JEŻELI — =JEŻELI(warunek;gdy_prawda;gdy_fałsz)
- LICZ.JEŻELI — =LICZ.JEŻELI(zakres;kryterium) — ile komórek spełnia warunek
- SUMA.JEŻELI — =SUMA.JEŻELI(zakres;kryterium;zakres_sumy) — suma wybranych
- <> — operator „różne od” w warunkach arkusza
- Sortuj → Dodaj poziom — sortowanie według kilku kolumn po kolei
Ważne postacie
- Dan Bricklin — współtwórca VisiCalc (1979), pierwszego arkusza kalkulacyjnego
- Autofiltr — strzałki w nagłówkach, którymi ukrywamy niepasujące wiersze
- Formatowanie warunkowe — zmienia wygląd komórki, gdy spełnia ona regułę
- Sortowanie wielopoziomowe — kolejne kolumny rozstrzygają remisy poprzednich
Pojęcia
- Jak wygląda składnia funkcji JEŻELI w polskim arkuszu?
- =JEŻELI(warunek;wartość_gdy_prawda;wartość_gdy_fałsz) — argumenty oddzielone średnikami.
- Co zwróci =JEŻELI(B2>=30;"zdał";"nie zdał"), gdy w B2 jest 30?
- „zdał”, bo 30 ≥ 30 to prawda.
- Co zwróci =JEŻELI(A1>5;"tak"), gdy w A1 jest 2?
- FAŁSZ — brakuje trzeciego argumentu, więc arkusz zwraca wartość logiczną.
- Jak zapisać w warunku „różne od”?
- Znakiem <>, np. =JEŻELI(A1<>0;B1/A1;"brak").
- Po co zagnieżdża się funkcje JEŻELI?
- Gdy możliwych wyników jest więcej niż dwa, np. trzy progi ocen.
- Co liczy funkcja LICZ.JEŻELI?
- Ile komórek w zakresie spełnia podane kryterium.
- Jak policzyć oceny co najmniej 4 w zakresie C2:C30?
- =LICZ.JEŻELI(C2:C30;">=4").
- Do czego służy SUMA.JEŻELI?
- Do dodania tylko tych wartości, które odpowiadają kryterium, np. wydatków jednej kategorii.
- Co oznacza trzeci argument SUMA.JEŻELI?
- Zakres liczb do dodania, gdy kryterium sprawdzamy w innej kolumnie.
- Dlaczego kryterium ">=4" piszemy w cudzysłowie?
- Bo arkusz przyjmuje kryterium z operatorem jako tekst.
- Czy filtr usuwa wiersze z arkusza?
- Nie — tylko je ukrywa; po wyczyszczeniu filtra wiersze wracają.
- Co to jest sortowanie wielopoziomowe?
- Sortowanie według kilku kolumn: druga kolumna decyduje, gdy w pierwszej są równe wartości.
Sprawdź się
1. Która formuła jest poprawna w polskiej wersji arkusza?
- =JEŻELI(B2>=30,"zdał","nie")
- =JEŻELI(B2>=30;"zdał";"nie")
- =IF B2>=30 THEN "zdał"
- JEŻELI(B2>=30;zdał;nie)
Pokaż odpowiedź
B. =JEŻELI(B2>=30;"zdał";"nie") — Polski arkusz rozdziela argumenty średnikiem, a formuła musi zaczynać się od =. Tekst bez cudzysłowu arkusz potraktowałby jak nazwę, a przecinek oddziela tu część dziesiętną.
2. Jakim znakiem zapisujemy w warunku „różne od”?
- !=
- =/=
- <>
- ><
Pokaż odpowiedź
C. <> — Arkusze używają zapisu <>. Znak != znamy z Pythona, ale w formułach arkusza da błąd.
3. Po co SUMA.JEŻELI ma trzeci argument?
- Określa kolor wyniku
- Podaje drugie kryterium
- Wskazuje kolumnę liczb do dodania
- Ustala liczbę miejsc po przecinku
Pokaż odpowiedź
C. Wskazuje kolumnę liczb do dodania — Kryterium sprawdzamy w pierwszym zakresie, a dodajemy liczby z trzeciego. Kilka kryteriów obsługuje dopiero osobna funkcja SUMA.WARUNKÓW.
4. Do czego służy formatowanie warunkowe?
- Do liczenia średniej ocen
- Do ukrywania pustych wierszy
- Do sortowania według koloru
- Do kolorowania komórek wg reguły
Pokaż odpowiedź
D. Do kolorowania komórek wg reguły — Arkusz sam sprawdza regułę dla każdej komórki i zmienia jej wygląd, np. tło na czerwone poniżej 2. Średnią liczy funkcja, a ukrywaniem zajmuje się filtr.
5. Ile wierszy będzie widać po filtrze „> 50” w kolumnie z wartościami 30, 55, 50, 70, 49?
- 3
- 1
- 5
- 2
Pokaż odpowiedź
D. 2 — Warunek spełniają tylko 55 i 70. Pięćdziesiątka by przeszła dopiero przy warunku „≥ 50”.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami