Bazy danych

Informatyka, klasa 8 · Dane

Najważniejsze w skrócie

Baza danych to uporządkowany zbiór informacji. W bazie relacyjnej dane trzymamy w tabelach: kolumny to pola (imię, klasa), wiersze to rekordy (jeden uczeń).

Klucz główny jednoznacznie identyfikuje rekord — nie może się powtarzać ani być pusty. Numer w dzienniku albo PESEL to typowe klucze; imię nie jest dobrym kluczem, bo się powtarza.

Bazę przeszukujemy zapytaniami: filtrowanie (pokaż uczniów z klasy 6a), sortowanie (według nazwiska) i podsumowania (ile uczniów w klasie). Arkusz nadaje się do małych zbiorów, baza — do dużych i współdzielonych.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Serwerownia z szafami
Serwerownia — tu pracują bazy danych (Autor: SemaphoreX, CC BY 3.0, źródło)

Ważne daty

Ważne postacie

Pojęcia

Co to baza danych?
Uporządkowany zbiór informacji, który można szybko przeszukiwać.
Co to rekord?
Jeden wiersz tabeli — dane o jednym obiekcie.
Co to pole?
Kolumna tabeli — jedna cecha, np. nazwisko.
Co to klucz główny?
Pole jednoznacznie identyfikujące rekord, unikalne i niepuste.
Czy imię jest dobrym kluczem głównym?
Nie — imiona się powtarzają.
Do czego służy zapytanie?
Do wybierania, filtrowania i sortowania danych.
Kiedy arkusz wystarczy zamiast bazy?
Przy małych zbiorach danych używanych przez jedną osobę.
Co znaczy, że baza jest relacyjna?
Że dane są w powiązanych ze sobą tabelach.
Co łączy dwie tabele w bazie relacyjnej?
Klucz obcy wskazujący na klucz główny drugiej tabeli.
Dlaczego PESEL nadaje się na klucz główny?
Bo jest niepowtarzalny — jednoznacznie wskazuje jedną osobę.
Czym grozi powtarzanie tych samych danych w wielu tabelach?
Niespójnością — poprawka w jednym miejscu nie trafia do pozostałych.
Kiedy baza danych jest lepsza od arkusza?
Gdy danych jest bardzo dużo i korzysta z nich wiele osób naraz.

Sprawdź się

1. Klucz główny musi być…

  1. Krótki
  2. Unikalny i niepusty
  3. Tekstem
  4. Liczbą ujemną
Pokaż odpowiedź

B. Unikalny i niepusty — Unikalność i niepustość to wymóg klucza.

2. Zapytanie pozwala…

  1. Zmienić kolor tabeli
  2. Wybrać i posortować dane
  3. Wydrukować bazę
  4. Usunąć bazę
Pokaż odpowiedź

B. Wybrać i posortować dane — Zapytanie wybiera dane spełniające warunek.

3. Powtarzanie tych samych danych w wielu tabelach…

  1. Przyspiesza bazę
  2. Grozi niespójnością
  3. Zmniejsza rozmiar bazy
  4. Jest zalecane
Pokaż odpowiedź

B. Grozi niespójnością — Poprawiony adres w jednej tabeli, a stary w drugiej — dane przestają się zgadzać.

4. Usunięcie rekordu z tabeli…

  1. Usuwa całą tabelę
  2. Usuwa jeden wiersz
  3. Kasuje kolumnę
  4. Zmienia klucz główny
Pokaż odpowiedź

B. Usuwa jeden wiersz — Struktura tabeli i pozostałe rekordy zostają.

5. Klucz główny:

  1. jednoznacznie identyfikuje rekord
  2. szyfruje dane
  3. sortuje tabelę
  4. usuwa duplikaty tekstu
Pokaż odpowiedź

A. jednoznacznie identyfikuje rekord — Klucz główny ma w każdym rekordzie inną wartość, więc pozwala wskazać dokładnie jeden wiersz, na przykład po numerze legitymacji. Szyfrowaniem danych zajmują się zupełnie inne mechanizmy.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami