Prawo, etyka i zawody IT

Informatyka, klasa 8 · Społeczeństwo

Najważniejsze w skrócie

Prawo autorskie chroni utwory: teksty, zdjęcia, muzykę, programy. Nie wolno kopiować i publikować cudzej pracy bez zgody — także w projekcie szkolnym. Autora zawsze podajemy.

Licencje określają, co wolno. Creative Commons pozwala korzystać na wskazanych warunkach (np. z podaniem autora), oprogramowanie open source można używać i zmieniać, a program własnościowy tylko używać zgodnie z umową.

Zawody IT to m.in. programista, tester, analityk danych, administrator sieci, grafik, specjalista bezpieczeństwa. Wszystkie wymagają nie tylko wiedzy technicznej, ale też pracy zespołowej i uczciwości.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Portret kobiety w sukni
Ada Lovelace — pierwsza programistka (Autor: Antoine Claudet, Public domain, źródło)

Ważne daty

Ważne postacie

Pojęcia

Co chroni prawo autorskie?
Utwory: teksty, zdjęcia, muzykę, filmy, programy.
Od kiedy utwór jest chroniony?
Od momentu powstania — bez żadnej rejestracji.
Co to plagiat?
Przedstawienie cudzej pracy jako własnej.
Co pozwala licencja Creative Commons?
Korzystanie z utworu na warunkach wskazanych przez autora.
Co to open source?
Oprogramowanie z otwartym kodem, które można używać i zmieniać.
Czy w projekcie szkolnym można użyć cudzego zdjęcia?
Tylko jeśli licencja na to pozwala — i z podaniem autora.
Podaj trzy zawody IT.
Programista, tester oprogramowania, administrator sieci.
Co to netykieta?
Zasady kulturalnego zachowania w internecie.
Czym chroniony jest program komputerowy?
Prawem autorskim — tak jak inne utwory.
Co kupujesz, płacąc za grę?
Licencję na korzystanie z niej, a nie prawa autorskie do gry.
Czym zajmuje się tester oprogramowania?
Wyszukiwaniem błędów, zanim program trafi do użytkowników.
Jak w sieci odbierane jest pisanie samymi wielkimi literami?
Jako krzyk — to jedna z podstawowych zasad netykiety.

Sprawdź się

1. Prawo autorskie chroni utwór…

  1. Po rejestracji w urzędzie
  2. Od momentu powstania
  3. Po roku
  4. Tylko po opłacie
Pokaż odpowiedź

B. Od momentu powstania — Ochrona powstaje automatycznie.

2. Który z tych zawodów należy do IT?

  1. Analityk danych
  2. Kominiarz
  3. Piekarz
  4. Fryzjer
Pokaż odpowiedź

A. Analityk danych — Analityk danych to zawód IT.

3. Cytat jest dozwolony, gdy…

  1. Jest krótki i anonimowy
  2. Podamy autora i źródło
  3. Zmienimy kilka słów
  4. Umieścimy go w tytule
Pokaż odpowiedź

B. Podamy autora i źródło — Cytat musi też służyć omówieniu albo wyjaśnieniu, a nie zastępować własną pracę.

4. Administrator sieci odpowiada za…

  1. Pisanie gier
  2. Działanie i bezpieczeństwo infrastruktury
  3. Projekt logo
  4. Montaż filmów
Pokaż odpowiedź

B. Działanie i bezpieczeństwo infrastruktury — To on dba, żeby usługi działały i były zabezpieczone.

5. Który zawód zajmuje się wyszukiwaniem błędów w programach?

  1. tester
  2. grafik
  3. administrator sieci
  4. analityk danych
Pokaż odpowiedź

A. tester — Tester weryfikuje poprawność działania.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami