Mitologia. Wierzenia Greków i Rzymian
Lektury, klasa 5 · Jan Parandowski
Streszczenie
Zbiór opracowanych mitów greckich i rzymskich: powstanie świata i bogów olimpijskich, dzieje herosów (Herakles, Tezeusz, Prometeusz) oraz słynne opowieści (Demeter i Persefona, Dedal i Ikar, Orfeusz i Eurydyka).
Mity tłumaczyły zjawiska świata, ludzkie namiętności i losy, a wiele z nich stało się źródłem związków frazeologicznych (pięta achillesowa, syzyfowa praca, nić Ariadny, puszka Pandory). To fundament kultury europejskiej.

Bohaterowie
- Zeus — Najwyższy bóg Olimpu, władca piorunów.
- Prometeusz — Dał ludziom ogień; symbol buntu i poświęcenia.
- Dedal i Ikar — Konstruktor i syn, który zginął przez pychę.
- Demeter — Bogini urodzaju; mit tłumaczy pory roku.
Warto zapamiętać
- Kto jest autorem opracowania?
- Jan Parandowski.
- Kto jest najwyższym bogiem?
- Zeus.
- Co dał ludziom Prometeusz?
- Ogień.
- Dlaczego spadł Ikar?
- Podleciał za blisko słońca — wosk się stopił.
- Przykład związku z mitów
- Pięta achillesowa, syzyfowa praca, nić Ariadny.
- Funkcja mitów
- Tłumaczyły świat i ludzkie losy.
- Kto był bogiem morza?
- Posejdon.
- Kto władał krainą zmarłych?
- Hades.
- Która bogini była patronką mądrości?
- Atena.
- Co zostało w puszce Pandory?
- Nadzieja.
- Kto zbudował labirynt na Krecie?
- Dedal, ojciec Ikara.
- Kto pokonał Minotaura?
- Tezeusz.
Sprawdź się
1. Kto jest najwyższym bogiem Olimpu?
- Posejdon
- Zeus
- Hades
- Apollo
Pokaż odpowiedź
B. Zeus — Najwyższym bogiem jest Zeus, władca nieba i piorunów. Posejdon rządzi morzami, a Hades światem zmarłych.
2. Jaką funkcję pełniły mity?
- tylko rozrywkową
- tłumaczyły świat i ludzkie losy
- zapisywały prawo
- uczyły liczyć
Pokaż odpowiedź
B. tłumaczyły świat i ludzkie losy — Wyjaśniały zjawiska i namiiętności.
3. Za co ukarano Prometeusza?
- za kłamstwo
- za kradzież złota
- za bunt na Olimpie
- za wykradzenie ognia dla ludzi
Pokaż odpowiedź
D. za wykradzenie ognia dla ludzi — Przykuto go do skały, a orzeł wyjadał mu wątrobę.
4. Co oznacza „syzyfowa praca"?
- pracę bezskuteczną
- pracę łatwą
- pracę dobrze płatną
- pracę zespołową
Pokaż odpowiedź
A. pracę bezskuteczną — Syzyf wtaczał głaz, który zawsze staczał się w dół.
5. Czym jest mit?
- dokumentem
- opowieścią wyjaśniającą świat
- kroniką
- listem
Pokaż odpowiedź
B. opowieścią wyjaśniającą świat — Mity tłumaczyły zjawiska i porządek świata.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami