Artysta

Lektury, klasa 7 · Sławomir Mrożek

Streszczenie

Krótka groteskowa bajka Mrożka. Kogut czyta ogłoszenie, że cyrk szuka zwierząt, i postanawia zostać artystą. Razem z Lisem i narratorem idzie do dyrektora cyrku i przedstawia się jako lew, a potem jako tygrys. Poproszony, by zaryczał, wypada żałośnie.

Dyrektor proponuje mu występy w roli koguta, czyli bycie sobą. Kogut czuje się urażony i odmawia. Utwór wyśmiewa ambicję bez pokrycia: kto nie umie trzeźwo ocenić siebie, traci nawet tę szansę, którą naprawdę miał.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami

Bohaterowie

Warto zapamiętać

Kto jest autorem „Artysty”?
Sławomir Mrożek.
Jaki to gatunek?
Krótka bajka (opowiadanie z morałem) z elementami groteski.
Kim jest tytułowy artysta?
Kogutem, który chce występować w cyrku.
Po co Kogut poszedł do cyrku?
Chciał zostać artystą — cyrk ogłosił, że szuka zwierząt.
Za kogo podał się Kogut?
Za lwa, a potem za tygrysa.
Jak dyrektor sprawdził „lwa”?
Poprosił, żeby zaryczał.
Co zaproponował dyrektor?
Występy w roli koguta — bycie sobą.
Jak zareagował Kogut?
Obraził się i odmówił.
Jaki jest morał utworu?
Trzeba trzeźwo oceniać swoje możliwości i nie udawać kogoś, kim się nie jest.
Kto jest autorem opowiadania „Artysta”?
Sławomir Mrożek (1930–2013) — polski prozaik, dramatopisarz i rysownik-satyryk, autor m.in. „Tanga” i zbioru „Słoń”.
Z jakiego zbioru pochodzi „Artysta” i jaki to gatunek?
Ze zbioru „Małe prozy” z 1990 roku. To krótka bajka (opowiadanie z morałem) o zwierzęcych bohaterach, z elementami groteski.
Jakie postacie występują w „Artyście”?
Kogut — tytułowy „artysta”, Lis — jego towarzysz i kpiarz, Dyrektor cyrku oraz narrator, który jest uczestnikiem wydarzeń.

Sprawdź się

1. Po czym widać personifikację w „Artyście”?

  1. Opisuje prawdziwy objazdowy cyrk z XIX wieku
  2. Zwierzęta mówią i mają ludzkie ambicje
  3. Narrator jest znanym akrobatą
  4. Utwór jest napisany wierszem
Pokaż odpowiedź

B. Zwierzęta mówią i mają ludzkie ambicje — Kogut i Lis rozmawiają, czytają ogłoszenia i marzą o karierze jak ludzie.

2. Jaką rolę zaproponował dyrektor?

  1. tresera
  2. koguta
  3. lwa
  4. klauna
Pokaż odpowiedź

B. koguta — Mógł występować jako on sam, bez udawania.

3. Kim jest tytułowy artysta?

  1. Kogut
  2. Lis
  3. Lew
  4. Dyrektor cyrku
Pokaż odpowiedź

A. Kogut — Tytułowym artystą jest Kogut, który marzy o karierze w cyrku.

4. Czego zażądał dyrektor cyrku, aby sprawdzić rzekomego lwa?

  1. Aby zaryczał
  2. Aby przeskoczył przez płonącą obręcz
  3. Aby pokazał grzywę
  4. Aby przyniósł dokumenty
Pokaż odpowiedź

A. Aby zaryczał — Dyrektor poprosił o lwi ryk — próba Koguta oczywiście go nie przekonała.

5. Jaki typ narracji występuje w „Artyście”?

  1. Trzecioosobowa, wszechwiedząca
  2. Utwór składa się wyłącznie z dialogów
  3. Narrator zbiorowy przemawiający w imieniu zwierząt
  4. Pierwszoosobowa — narrator jest uczestnikiem wydarzeń
Pokaż odpowiedź

D. Pierwszoosobowa — narrator jest uczestnikiem wydarzeń — Narrator mówi o sobie „ja” i razem z Lisem obserwuje wizytę Koguta w cyrku.

Więcej pytań — razem 52 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami