Artysta
Lektury, klasa 7 · Sławomir Mrożek
Streszczenie
Krótka groteskowa bajka Mrożka. Kogut czyta ogłoszenie, że cyrk szuka zwierząt, i postanawia zostać artystą. Razem z Lisem i narratorem idzie do dyrektora cyrku i przedstawia się jako lew, a potem jako tygrys. Poproszony, by zaryczał, wypada żałośnie.
Dyrektor proponuje mu występy w roli koguta, czyli bycie sobą. Kogut czuje się urażony i odmawia. Utwór wyśmiewa ambicję bez pokrycia: kto nie umie trzeźwo ocenić siebie, traci nawet tę szansę, którą naprawdę miał.
Bohaterowie
- Kogut — Tytułowy „artysta”, marzy o sławie w cyrku i udaje drapieżnika.
- Lis — Towarzysz Koguta, sceptyczny i kpiący obserwator.
- Dyrektor cyrku — Sprawdza kandydata i proponuje mu rolę koguta.
- Narrator — Uczestnik wydarzeń, opowiada w pierwszej osobie.
Warto zapamiętać
- Kto jest autorem „Artysty”?
- Sławomir Mrożek.
- Jaki to gatunek?
- Krótka bajka (opowiadanie z morałem) z elementami groteski.
- Kim jest tytułowy artysta?
- Kogutem, który chce występować w cyrku.
- Po co Kogut poszedł do cyrku?
- Chciał zostać artystą — cyrk ogłosił, że szuka zwierząt.
- Za kogo podał się Kogut?
- Za lwa, a potem za tygrysa.
- Jak dyrektor sprawdził „lwa”?
- Poprosił, żeby zaryczał.
- Co zaproponował dyrektor?
- Występy w roli koguta — bycie sobą.
- Jak zareagował Kogut?
- Obraził się i odmówił.
- Jaki jest morał utworu?
- Trzeba trzeźwo oceniać swoje możliwości i nie udawać kogoś, kim się nie jest.
- Kto jest autorem opowiadania „Artysta”?
- Sławomir Mrożek (1930–2013) — polski prozaik, dramatopisarz i rysownik-satyryk, autor m.in. „Tanga” i zbioru „Słoń”.
- Z jakiego zbioru pochodzi „Artysta” i jaki to gatunek?
- Ze zbioru „Małe prozy” z 1990 roku. To krótka bajka (opowiadanie z morałem) o zwierzęcych bohaterach, z elementami groteski.
- Jakie postacie występują w „Artyście”?
- Kogut — tytułowy „artysta”, Lis — jego towarzysz i kpiarz, Dyrektor cyrku oraz narrator, który jest uczestnikiem wydarzeń.
Sprawdź się
1. Po czym widać personifikację w „Artyście”?
- Opisuje prawdziwy objazdowy cyrk z XIX wieku
- Zwierzęta mówią i mają ludzkie ambicje
- Narrator jest znanym akrobatą
- Utwór jest napisany wierszem
Pokaż odpowiedź
B. Zwierzęta mówią i mają ludzkie ambicje — Kogut i Lis rozmawiają, czytają ogłoszenia i marzą o karierze jak ludzie.
2. Jaką rolę zaproponował dyrektor?
- tresera
- koguta
- lwa
- klauna
Pokaż odpowiedź
B. koguta — Mógł występować jako on sam, bez udawania.
3. Kim jest tytułowy artysta?
- Kogut
- Lis
- Lew
- Dyrektor cyrku
Pokaż odpowiedź
A. Kogut — Tytułowym artystą jest Kogut, który marzy o karierze w cyrku.
4. Czego zażądał dyrektor cyrku, aby sprawdzić rzekomego lwa?
- Aby zaryczał
- Aby przeskoczył przez płonącą obręcz
- Aby pokazał grzywę
- Aby przyniósł dokumenty
Pokaż odpowiedź
A. Aby zaryczał — Dyrektor poprosił o lwi ryk — próba Koguta oczywiście go nie przekonała.
5. Jaki typ narracji występuje w „Artyście”?
- Trzecioosobowa, wszechwiedząca
- Utwór składa się wyłącznie z dialogów
- Narrator zbiorowy przemawiający w imieniu zwierząt
- Pierwszoosobowa — narrator jest uczestnikiem wydarzeń
Pokaż odpowiedź
D. Pierwszoosobowa — narrator jest uczestnikiem wydarzeń — Narrator mówi o sobie „ja” i razem z Lisem obserwuje wizytę Koguta w cyrku.
Więcej pytań — razem 52 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami