Kamizelka

Lektury, klasa 7 · Bolesław Prus

Streszczenie

Narrator kupuje na targu starą kamizelkę i odkrywa wzruszającą historię jej dawnych właścicieli — ubogiego, chorego na gruźlicę urzędnika i jego żony.

Małżonkowie, chcąc dodać sobie otuchy, oszukiwali się nawzajem: mąż potajemnie ściągał pasek kamizelki (udając, że tyje i zdrowieje), a żona po kryjomu go popuszczała. Nowela pozytywistyczna o miłości, poświęceniu i delikatnym kłamstwie z troski o bliską osobę.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Portret pisarza
Bolesław Prus — autor „Kamizelki" (Autor: Unknown author Unknown author, Public domain, źródło)

Bohaterowie

Warto zapamiętać

Kto jest autorem?
Bolesław Prus.
Jaki to gatunek?
Nowela (pozytywistyczna).
Co narrator kupuje na targu?
Starą kamizelkę.
Na co choruje mąż?
Na gruźlicę.
Co potajemnie robi mąż?
Ściąga pasek, udając, że zdrowieje.
Co po kryjomu robi żona?
Popuszcza pasek, by mąż nie tracił nadziei.
O czym jest nowela?
O miłości, poświęceniu i troskliwym kłamstwie.
Co symbolizuje kamizelka?
Miłość i wzajemną troskę małżonków.
Kim jest narrator w noweli „Kamizelka” i jaki typ narracji zastosował Prus?
Narracja jest pierwszoosobowa. Narratorem jest sąsiad małżeństwa, zbieracz starych, pozornie bezwartościowych pamiątek, który obserwuje bohaterów i dopiero po latach opowiada ich historię.
Jaką kompozycję ma „Kamizelka”?
Kompozycję klamrową (ramową): utwór zaczyna się i kończy opisem kamizelki należącej do narratora, a właściwa historia małżeństwa opowiedziana jest jako retrospekcja.
Dlaczego bohaterowie noweli nie mają imion ani nazwisk?
Bezimienność nadaje historii wymiar uniwersalny: taki los mógł spotkać każde ubogie małżeństwo, a uwaga czytelnika skupia się na uczuciach, a nie na konkretnych osobach.
Kim z zawodu był mąż i jak wyglądała sytuacja materialna małżeństwa?
Był drobnym urzędnikiem pracującym w biurze. Małżonkowie żyli bardzo skromnie, wynajmowali niewielkie mieszkanie, a choroba męża szybko pogorszyła ich sytuację.

Sprawdź się

1. Kto jest autorem noweli?

  1. Bolesław Prus
  2. Henryk Sienkiewicz
  3. Eliza Orzeszkowa
  4. Stefan Żeromski
Pokaż odpowiedź

A. Bolesław Prus — Autor to Bolesław Prus.

2. Co po kryjomu robi żona?

  1. ściąga pasek
  2. popuszcza pasek
  3. pierze kamizelkę
  4. chowa ją
Pokaż odpowiedź

B. popuszcza pasek — Udaje, że mąż tyje i zdrowieje.

3. Kim jest narrator „Kamizelki”?

  1. Chorym mężem, który opowiada o swoim życiu
  2. Lekarzem leczącym bohatera
  3. Sąsiadem małżeństwa, który zbiera stare pamiątki
  4. Handlarzem starzyzną skupującym rzeczy
Pokaż odpowiedź

C. Sąsiadem małżeństwa, który zbiera stare pamiątki — Narracja jest pierwszoosobowa, a narratorem sąsiad i kolekcjoner drobiazgów, który obserwował małżeństwo i po latach opowiada ich historię.

4. Do czego służył pasek ze sprzączką umieszczony z tyłu kamizelki?

  1. Do regulowania szerokości kamizelki w pasie
  2. Do przypinania zegarka kieszonkowego
  3. Do zawieszania kamizelki w szafie
  4. Do mocowania kamizelki do spodni
Pokaż odpowiedź

A. Do regulowania szerokości kamizelki w pasie — Pasek ze sprzączką pozwalał dopasować kamizelkę do obwodu talii - i właśnie dlatego stał się miarą rzekomego tycia lub chudnięcia bohatera.

5. Czym jest puenta w noweli?

  1. Rozbudowanym opisem przyrody na początku utworu
  2. Wtrąconym komentarzem narratora o epoce
  3. Charakterystyką bohatera drugoplanowego
  4. Zaskakującym, mocnym zakończeniem, które zmienia sens całej historii
Pokaż odpowiedź

D. Zaskakującym, mocnym zakończeniem, które zmienia sens całej historii — Puenta to celne zakończenie; tutaj jest nim odkrycie, że mąż posuwał sprzączkę, a żona skracała pasek - oboje oszukiwali się przy kamizelce.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami