Stary człowiek i morze
Lektury, klasa 7 · Ernest Hemingway
Streszczenie
Stary kubański rybak Santiago od 84 dni nie złowił żadnej ryby. Samotnie wypływa daleko w morze i w końcu zahacza ogromnego marlina, z którym toczy wielodniową, wyczerpującą walkę.
Choć pokonuje rybę, w drodze do brzegu rekiny pożerają zdobycz — Santiago wraca ze szkieletem. Mimo klęski nie traci godności. Opowieść (nagrodzona Noblem) o wytrwałości, samotności i niezłomności ludzkiego ducha: „człowieka można zniszczyć, ale nie pokonać”.

Bohaterowie
- Santiago — Stary, doświadczony rybak — niezłomny bohater.
- Manolin — Chłopiec, uczeń i przyjaciel Santiaga.
- Marlin — Ogromna ryba, z którą walczy rybak.
- Rekiny — Pożerają zdobycz w drodze do brzegu.
Warto zapamiętać
- Kto jest autorem?
- Ernest Hemingway (Nobel).
- Kim jest Santiago?
- Starym kubańskim rybakiem.
- Jak długo nie złowił ryby?
- 84 dni.
- Z jaką rybą walczy?
- Z ogromnym marlinem.
- Co dzieje się ze zdobyczą?
- Rekiny pożerają ją w drodze do brzegu.
- Kim jest Manolin?
- Chłopcem, uczniem i przyjacielem rybaka.
- Główna myśl utworu
- „Człowieka można zniszczyć, ale nie pokonać”.
- Jaki to gatunek?
- Opowiadanie / mikropowieść (przypowieść).
- Gdzie rozgrywa się akcja utworu „Stary człowiek i morze”?
- Na Kubie, w rybackiej wiosce w okolicach Hawany, oraz na wodach Prądu Zatokowego (Golfsztromu).
- Co śni się Santiago i co ten sen symbolizuje?
- Śnią mu się lwy na afrykańskiej plaży — symbol młodości, siły i tęsknoty za dawnymi latami.
- Jaki sportowiec jest dla Santiago wzorem wytrwałości?
- Bejsbolista Joe DiMaggio, syn rybaka, który gra znakomicie mimo bólu — starzec śledzi jego wyniki w gazecie.
- Ile dni trwa pojedynek starca z wielką rybą?
- Trzy dni i dwie noce — ryba bierze przynętę w południe pierwszego dnia i ciągnie łódź, aż trzeciego dnia Santiago zdoła ją zabić harpunem.
Sprawdź się
1. Jak długa jest ryba, z którą walczy Santiago?
- około pół metra
- około 5,5 metra
- około 20 metrów
- około 50 metrów
Pokaż odpowiedź
B. około 5,5 metra — Marlin mierzy około osiemnastu stóp — jest dłuższy niż łódź starca.
2. Co dzieje się ze zdobyczą?
- sprzedaje ją drogo
- rekiny ją pożerają
- gubi ją
- wypuszcza ją
Pokaż odpowiedź
B. rekiny ją pożerają — Zostaje sam szkielet.
3. Gdzie toczy się akcja utworu?
- W okolicach Hawany na Kubie, na wodach Prądu Zatokowego
- U wybrzeży Meksyku, w Zatoce Kalifornijskiej
- Na Florydzie, w porcie Key West
- Na hiszpańskim wybrzeżu Morza Śródziemnego
Pokaż odpowiedź
A. W okolicach Hawany na Kubie, na wodach Prądu Zatokowego — Santiago jest kubańskim rybakiem — wypływa z wioski koło Hawany na wody Golfsztromu.
4. Kto opowiada o wydarzeniach przedstawionych w utworze?
- Manolin, wspominający starca po latach
- Narrator trzecioosobowy, wszechwiedzący
- Sam Santiago w formie pamiętnika
- Jeden z rybaków z wioski
Pokaż odpowiedź
B. Narrator trzecioosobowy, wszechwiedzący — Narrator nie uczestniczy w wydarzeniach, ale zna myśli i uczucia bohatera — to narracja trzecioosobowa, wszechwiedząca.
5. Co widzą turyści następnego dnia w porcie?
- Starca sprzedającego mięso ryby na targu
- Chłopca płaczącego nad pustą łodzią
- Ogromny szkielet, który biorą za szkielet rekina
- Rybaków wiwatujących nad zdobyczą starca
Pokaż odpowiedź
C. Ogromny szkielet, który biorą za szkielet rekina — Turystka myli kręgosłup marlina ze szkieletem rekina — nie rozumie, czego dokonał Santiago. To ironiczna puenta utworu.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami