Krzyżacy
Lektury, klasa 7 · Henryk Sienkiewicz
Streszczenie
Powieść historyczna o czasach konfliktu Polski z zakonem krzyżackim na przełomie XIV i XV wieku. Młody rycerz Zbyszko z Bogdańca kocha Danusię, córkę Juranda ze Spychowa, którą porywają Krzyżacy.
Na tle intryg, pojedynków i cierpień (m.in. okaleczenie Juranda) losy bohaterów zmierzają ku wielkiej bitwie pod Grunwaldem (1410), w której Polska pokonuje zakon. Utwór sławi rycerski honor, miłość i patriotyzm.

Bohaterowie
- Zbyszko z Bogdańca — Młody, waleczny rycerz, kocha Danusię.
- Danusia — Córka Juranda, ukochana Zbyszka, ofiara Krzyżaków.
- Jurand ze Spychowa — Potężny rycerz, mści się na zakonie; zostaje okaleczony.
- Maćko z Bogdańca — Stryj Zbyszka, doświadczony rycerz.
Warto zapamiętać
- Kto jest autorem?
- Henryk Sienkiewicz.
- Jaki to gatunek?
- Powieść historyczna.
- Z kim walczy Polska?
- Z zakonem krzyżackim.
- Kim jest Zbyszko?
- Młodym rycerzem, głównym bohaterem.
- Kogo kocha Zbyszko?
- Danusię, córkę Juranda.
- Jaka bitwa jest punktem kulminacyjnym?
- Bitwa pod Grunwaldem (1410).
- Co spotyka Juranda?
- Zostaje okaleczony przez Krzyżaków.
- Co sławi utwór?
- Rycerski honor, miłość i patriotyzm.
- Kim był Maćko z Bogdańca dla Zbyszka?
- Rodzonym stryjem, który go wychował, uczył rycerskiego rzemiosła i dbał o majątek rodu.
- Gdzie rozpoczyna się akcja powieści?
- W gospodzie „Pod Lutym Turem” w Tyńcu, gdzie Maćko i Zbyszko zatrzymują się w drodze powrotnej z Litwy.
- Kim jest Jagienka ze Zgorzelic?
- Córką sąsiada Zycha ze Zgorzelic – dzielną, zaradną dziewczyną, która skrycie kocha Zbyszka i po latach zostaje jego żoną.
- Na kogo napadł Zbyszko na drodze pod Krakowem i co mu za to groziło?
- Na krzyżackiego posła Kunona von Lichtenstein; za napaść na posła groziła mu kara śmierci przez ścięcie.
Sprawdź się
1. Kto jest autorem „Krzyżaków”?
- Henryk Sienkiewicz
- Bolesław Prus
- Józef I. Kraszewski
- Stefan Żeromski
Pokaż odpowiedź
A. Henryk Sienkiewicz — Autor to Henryk Sienkiewicz.
2. Jaką bitwą kończy się akcja?
- pod Wiedniem
- pod Grunwaldem
- pod Cedynią
- pod Legnicą
Pokaż odpowiedź
B. pod Grunwaldem — Bitwa pod Grunwaldem w 1410 r.
3. Kim dla Zbyszka był Maćko z Bogdańca?
- Rodzonym ojcem
- Stryjem, który go wychował
- Giermkiem służącym mu w walce
- Teściem, ojcem jego żony
Pokaż odpowiedź
B. Stryjem, który go wychował — Maćko to stryj Zbyszka – opiekun, wychowawca i towarzysz wypraw.
4. Jaki ślub złożył Zbyszko Danusi?
- Że zdobędzie dla niej zamek w Malborku
- Że ufunduje kościół w Bogdańcu
- Że przywiezie jej złoty pas rycerski
- Że zdobędzie trzy pawie czuby z hełmów krzyżackich
Pokaż odpowiedź
D. Że zdobędzie trzy pawie czuby z hełmów krzyżackich — Rycerski ślub Zbyszka dotyczył trzech pawich pióropuszy zdobytych na Krzyżakach.
5. Któremu ze swoich krzywdzicieli Jurand ze Spychowa wspaniałomyślnie darował życie?
- Rotgierowi
- Hugonowi von Danveld
- Zygfrydowi de Löwe
- Kunonowi von Lichtenstein
Pokaż odpowiedź
C. Zygfrydowi de Löwe — Jurand nie zabił bezbronnego Zygfryda de Löwe, lecz puścił go wolno – to jedna z najważniejszych scen powieści, pokazująca chrześcijańskie przebaczenie.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami