Reduta Ordona
Lektury, klasa 7 · Adam Mickiewicz
Streszczenie
Wiersz oparty na obronie reduty nr 54 podczas powstania listopadowego. Garstka Polaków pod dowództwem Ordona broni się przed przeważającymi siłami rosyjskimi.
Gdy wróg wdziera się do reduty, następuje wybuch prochowni — bohaterska śmierć zamiast niewoli. Relacja adiutanta sławi patriotyzm i poświęcenie; przeciwstawia wolnego ducha polskiego martwej sile despotyzmu.

Bohaterowie
- Ordon — Dowódca reduty; symbol bohaterstwa.
- Adiutant — Narrator-świadek opisujący obronę.
- Żołnierze polscy — Bronią reduty do końca.
- Wojska rosyjskie — Przeważająca, bezduszna siła despotyzmu.
Warto zapamiętać
- Kto jest autorem?
- Adam Mickiewicz.
- Jakie wydarzenie jest tłem?
- Powstanie listopadowe.
- Kto jest narratorem?
- Adiutant — świadek walki.
- Czym kończy się obrona?
- Wybuchem prochowni reduty.
- Co utwór przeciwstawia sile wroga?
- Wolnego ducha i moralne zwycięstwo.
- Jaką postawę sławi?
- Patriotyzm i poświęcenie.
- Co oznacza słowo „reduta” użyte w tytule utworu?
- To polowe umocnienie obronne – zamknięty szaniec otoczony wałem ziemnym i rowem, przystosowany do obrony ze wszystkich stron.
- Ile armat, według słów mówiącego, grzmiało na polu bitwy?
- Dwieście („dwieście armat grzmiało”) – liczba ta podkreśla miażdżącą przewagę ogniową wojsk rosyjskich.
- Kim był historyczny Julian Konstanty Ordon i czym jego los różni się od losu bohatera wiersza?
- Był oficerem artylerii, dowódcą reduty nr 54 na Woli. W rzeczywistości przeżył wybuch i zmarł wiele lat później na emigracji, a w wierszu ginie razem z redutą.
- Kiedy i gdzie rozegrała się bitwa opisana w utworze?
- 6 września 1831 roku, podczas szturmu wojsk rosyjskich na Warszawę, na jej zachodnim przedpolu – na Woli.
- Jakim wierszem napisana jest „Reduta Ordona”?
- Trzynastozgłoskowcem (13 sylab w wersie) z rymami parzystymi, czyli układem aabb.
- Do czego porównane są w utworze szeregi rosyjskiej artylerii?
- Do brzegów morza – „jako morza brzegi”. Porównanie podkreśla ogrom, bezmiar i jednolitość wrogiej armii.
Sprawdź się
1. Jakie wydarzenie historyczne jest tłem utworu?
- powstanie styczniowe
- powstanie listopadowe
- II wojna światowa
- potop szwedzki
Pokaż odpowiedź
B. powstanie listopadowe — Obrona reduty w 1831 r.
2. Jaką postawę sławi wiersz?
- ostrożność
- patriotyzm i poświęcenie
- obojętność
- spryt
Pokaż odpowiedź
B. patriotyzm i poświęcenie — Bohaterstwo obrońców.
3. Jakim wierszem napisana jest „Reduta Ordona”?
- Ośmiozgłoskowcem z rymami krzyżowymi
- Wierszem wolnym, bez rymów
- Jedenastozgłoskowcem z rymami okalającymi
- Trzynastozgłoskowcem z rymami parzystymi
Pokaż odpowiedź
D. Trzynastozgłoskowcem z rymami parzystymi — Każdy wers liczy trzynaście sylab, a rymy układają się parami (aabb), co nadaje opowiadaniu miarowy, poważny rytm.
4. W której części okolic Warszawy znajdowała się broniona reduta?
- Na Pradze, po prawej stronie Wisły
- Na Woli, na zachodnim przedpolu miasta
- Pod Ostrołęką
- Na Powiślu
Pokaż odpowiedź
B. Na Woli, na zachodnim przedpolu miasta — Umocnienia na Woli osłaniały Warszawę od zachodu i tam skierowano główne uderzenie wojsk rosyjskich.
5. Jakim środkiem stylistycznym jest zdanie „Gdzież jest król, co na rzezie tłumy te wyprawia?”
- Porównaniem
- Epitetem
- Neologizmem
- Pytaniem retorycznym
Pokaż odpowiedź
D. Pytaniem retorycznym — To pytanie nie wymaga odpowiedzi – służy oskarżeniu cara i wzmocnieniu emocji wypowiedzi.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami