Quo vadis

Lektury, klasa 8 · Henryk Sienkiewicz

Streszczenie

Rzym za panowania Nerona. Rzymski patrycjusz Marek Winicjusz zakochuje się w Ligii, chrześcijance. Ich miłość rozwija się na tle prześladowań pierwszych chrześcijan i szaleństwa cesarza.

Neron podpala Rzym i obwinia chrześcijan, urządzając krwawe igrzyska. Ligia zostaje cudem ocalona (słynna scena z turem i Ursusem). Powieść historyczna nagrodzona Noblem — o zderzeniu ginącego pogańskiego świata z rodzącym się chrześcijaństwem.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Ruiny antycznego amfiteatru
Koloseum w Rzymie — arena z czasów Nerona (Autor: FeaturedPics, CC BY-SA 4.0, źródło)

Bohaterowie

Warto zapamiętać

Kto jest autorem?
Henryk Sienkiewicz (Nobel).
Za panowania kogo toczy się akcja?
Cesarza Nerona.
Kim jest Ligia?
Chrześcijanką, ukochaną Winicjusza.
Kto podpala Rzym?
Neron — obwinia chrześcijan.
Kto ratuje Ligię na arenie?
Siłacz Ursus.
Główny konflikt
Ginące pogaństwo kontra rodzące się chrześcijaństwo.
Co znaczy po polsku tytuł „Quo vadis” i z jaką sceną powieści się wiąże?
Znaczy „Dokąd idziesz?”. To słowa, które apostoł Piotr, uciekający z Rzymu przed prześladowaniami, kieruje na Via Appia do napotkanego Chrystusa. Usłyszawszy, że Chrystus idzie do Rzymu, by dać się ukrzyżować powtórnie, Piotr zawraca i przyjmuje męczeństwo.
Jaki jest podtytuł powieści i do jakiego gatunku ona należy?
Podtytuł brzmi „Powieść z czasów Nerona”. To powieść historyczna: fikcyjni bohaterowie (Winicjusz, Ligia, Ursus) działają obok postaci autentycznych (Neron, Petroniusz, Poppea, Aulus Plaucjusz) i na tle prawdziwych wydarzeń.
Kim jest Petroniusz i jaki przydomek nosi na dworze cesarskim?
To wuj Marka Winicjusza, wykwintny i sceptyczny arystokrata, doradca Nerona i znawca sztuki, nazywany „arbitrem elegancji” (arbiter elegantiarum). Jego rywalem na dworze jest Tygellinus.
Kim jest Marek Winicjusz?
Młody patrycjusz i trybun wojskowy, siostrzeniec Petroniusza. Początkowo butny i gwałtowny, pod wpływem miłości do Ligii i nauki chrześcijan przechodzi wewnętrzną przemianę i przyjmuje nową wiarę.
Kim jest Chilon Chilonides i jaką rolę odgrywa w fabule?
Grek, samozwańczy filozof, oszust i szpieg. Za pieniądze odnajduje dla Winicjusza ukrywającą się Ligię, później donosi na chrześcijan, a na końcu, wstrząśnięty ich męczeństwem i przebaczeniem Glaukusa, publicznie oskarża Nerona i przyjmuje chrzest.
Kim jest Ursus?
Ligijczyk obdarzony niezwykłą siłą, wierny sługa i opiekun Ligii. To on zabija wynajętego przez Winicjusza atletę Krotona, a potem ratuje swoją panią na arenie.

Sprawdź się

1. Za panowania którego cesarza toczy się akcja?

  1. Augusta
  2. Nerona
  3. Cezara
  4. Kaliguli
Pokaż odpowiedź

B. Nerona — Rzecz dzieje się za Nerona.

2. Jaki konflikt ukazuje powieść?

  1. dwóch rodów
  2. ginącego pogaństwa i rodzącego się chrześcijaństwa
  3. biednych i bogatych
  4. Greków i Rzymian
Pokaż odpowiedź

B. ginącego pogaństwa i rodzącego się chrześcijaństwa — To oś ideowa utworu.

3. Jakim przydomkiem określano Petroniusza na dworze Nerona?

  1. Prefekt pretorianów
  2. Pontifex maximus
  3. Princeps senatus
  4. Arbiter elegantiarum, czyli arbiter elegancji
Pokaż odpowiedź

D. Arbiter elegantiarum, czyli arbiter elegancji — Petroniusz uchodził za najwyższy autorytet w sprawach smaku i sztuki, a Neron liczył się z jego opinią o swoich wierszach.

4. Jakie środki stylistyczne dominują w Sienkiewiczowskich opisach Rzymu, uczt i pożaru?

  1. Rozbudowane epitety i porównania
  2. Neologizmy i kolokwializmy
  3. Apostrofy i inwokacje
  4. Oksymorony i wiersz biały
Pokaż odpowiedź

A. Rozbudowane epitety i porównania — Plastyczność opisów Sienkiewicz buduje przede wszystkim nagromadzeniem epitetów i obrazowych porównań, wspartych stylizacją archaizującą.

5. Kto naucza chrześcijan w podziemiach Ostrianum, gdzie Winicjusz po raz pierwszy widzi zgromadzenie wiernych?

  1. Paweł z Tarsu
  2. Kryspus
  3. Glaukus
  4. Apostoł Piotr
Pokaż odpowiedź

D. Apostoł Piotr — To Piotr, przywódca rzymskiej gminy, przemawia do wiernych; Winicjusz trafia tam, tropiąc Ligię z pomocą Chilona.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami