Quo vadis
Lektury, klasa 8 · Henryk Sienkiewicz
Streszczenie
Rzym za panowania Nerona. Rzymski patrycjusz Marek Winicjusz zakochuje się w Ligii, chrześcijance. Ich miłość rozwija się na tle prześladowań pierwszych chrześcijan i szaleństwa cesarza.
Neron podpala Rzym i obwinia chrześcijan, urządzając krwawe igrzyska. Ligia zostaje cudem ocalona (słynna scena z turem i Ursusem). Powieść historyczna nagrodzona Noblem — o zderzeniu ginącego pogańskiego świata z rodzącym się chrześcijaństwem.

Bohaterowie
- Marek Winicjusz — Rzymski patrycjusz zakochany w Ligii.
- Ligia — Chrześcijanka, ukochana Winicjusza.
- Petroniusz — Arbiter elegancji, wuj Winicjusza.
- Neron — Okrutny cesarz, podpala Rzym.
Warto zapamiętać
- Kto jest autorem?
- Henryk Sienkiewicz (Nobel).
- Za panowania kogo toczy się akcja?
- Cesarza Nerona.
- Kim jest Ligia?
- Chrześcijanką, ukochaną Winicjusza.
- Kto podpala Rzym?
- Neron — obwinia chrześcijan.
- Kto ratuje Ligię na arenie?
- Siłacz Ursus.
- Główny konflikt
- Ginące pogaństwo kontra rodzące się chrześcijaństwo.
- Co znaczy po polsku tytuł „Quo vadis” i z jaką sceną powieści się wiąże?
- Znaczy „Dokąd idziesz?”. To słowa, które apostoł Piotr, uciekający z Rzymu przed prześladowaniami, kieruje na Via Appia do napotkanego Chrystusa. Usłyszawszy, że Chrystus idzie do Rzymu, by dać się ukrzyżować powtórnie, Piotr zawraca i przyjmuje męczeństwo.
- Jaki jest podtytuł powieści i do jakiego gatunku ona należy?
- Podtytuł brzmi „Powieść z czasów Nerona”. To powieść historyczna: fikcyjni bohaterowie (Winicjusz, Ligia, Ursus) działają obok postaci autentycznych (Neron, Petroniusz, Poppea, Aulus Plaucjusz) i na tle prawdziwych wydarzeń.
- Kim jest Petroniusz i jaki przydomek nosi na dworze cesarskim?
- To wuj Marka Winicjusza, wykwintny i sceptyczny arystokrata, doradca Nerona i znawca sztuki, nazywany „arbitrem elegancji” (arbiter elegantiarum). Jego rywalem na dworze jest Tygellinus.
- Kim jest Marek Winicjusz?
- Młody patrycjusz i trybun wojskowy, siostrzeniec Petroniusza. Początkowo butny i gwałtowny, pod wpływem miłości do Ligii i nauki chrześcijan przechodzi wewnętrzną przemianę i przyjmuje nową wiarę.
- Kim jest Chilon Chilonides i jaką rolę odgrywa w fabule?
- Grek, samozwańczy filozof, oszust i szpieg. Za pieniądze odnajduje dla Winicjusza ukrywającą się Ligię, później donosi na chrześcijan, a na końcu, wstrząśnięty ich męczeństwem i przebaczeniem Glaukusa, publicznie oskarża Nerona i przyjmuje chrzest.
- Kim jest Ursus?
- Ligijczyk obdarzony niezwykłą siłą, wierny sługa i opiekun Ligii. To on zabija wynajętego przez Winicjusza atletę Krotona, a potem ratuje swoją panią na arenie.
Sprawdź się
1. Za panowania którego cesarza toczy się akcja?
- Augusta
- Nerona
- Cezara
- Kaliguli
Pokaż odpowiedź
B. Nerona — Rzecz dzieje się za Nerona.
2. Jaki konflikt ukazuje powieść?
- dwóch rodów
- ginącego pogaństwa i rodzącego się chrześcijaństwa
- biednych i bogatych
- Greków i Rzymian
Pokaż odpowiedź
B. ginącego pogaństwa i rodzącego się chrześcijaństwa — To oś ideowa utworu.
3. Jakim przydomkiem określano Petroniusza na dworze Nerona?
- Prefekt pretorianów
- Pontifex maximus
- Princeps senatus
- Arbiter elegantiarum, czyli arbiter elegancji
Pokaż odpowiedź
D. Arbiter elegantiarum, czyli arbiter elegancji — Petroniusz uchodził za najwyższy autorytet w sprawach smaku i sztuki, a Neron liczył się z jego opinią o swoich wierszach.
4. Jakie środki stylistyczne dominują w Sienkiewiczowskich opisach Rzymu, uczt i pożaru?
- Rozbudowane epitety i porównania
- Neologizmy i kolokwializmy
- Apostrofy i inwokacje
- Oksymorony i wiersz biały
Pokaż odpowiedź
A. Rozbudowane epitety i porównania — Plastyczność opisów Sienkiewicz buduje przede wszystkim nagromadzeniem epitetów i obrazowych porównań, wspartych stylizacją archaizującą.
5. Kto naucza chrześcijan w podziemiach Ostrianum, gdzie Winicjusz po raz pierwszy widzi zgromadzenie wiernych?
- Paweł z Tarsu
- Kryspus
- Glaukus
- Apostoł Piotr
Pokaż odpowiedź
D. Apostoł Piotr — To Piotr, przywódca rzymskiej gminy, przemawia do wiernych; Winicjusz trafia tam, tropiąc Ligię z pomocą Chilona.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami