Równania — wprowadzenie

Matematyka, klasa 6 · Waga w równowadze, rozwiązywanie krok po kroku, sprawdzenie

Lekcja

Równanie to zdanie z niewiadomą, w którym coś ma się zgadzać po obu stronach znaku równości. Rozwiązać równanie znaczy: znaleźć liczbę, przy której zdanie staje się prawdziwe.

x + 38=Zdejmij 3 z lewej szalki — musisz zdjac 3 takze z prawej. Zostaje x = 5.
Równanie to waga. Cokolwiek zrobisz jednej szalce, musisz zrobić drugiej.

🔑 Zapamiętaj: Wolno dodać, odjąć, pomnożyć lub podzielić — pod jednym warunkiem: to samo po obu stronach. Wtedy równość się nie psuje.

Rozwiązywanie krok po kroku

Celem jest zostawić samo x po jednej stronie. Najpierw pozbywasz się liczb dodanych lub odjętych, potem tych, przez które x jest pomnożony.

4x + 7 = 27| − 7 po obu stronach4x = 20| : 4 po obu stronachx = 5gotoweKreska pionowa i zapis dzialania z prawej to standardowy sposob notowania krokow.
Dwa kroki: najpierw odejmowanie, potem dzielenie.

✏️ Rozwiąż 3x − 5 = 16 i sprawdź wynik

  1. Dodaj 5 do obu stron.
    3x = 21
  2. Podziel obie strony przez 3.
    x = 7
  3. Sprawdzenie: wstaw 7 w miejsce x.
    3 · 7 − 5 = 21 − 5 = 16 ✓

Od zadania z treścią do równania

Ola ma o 4 lata wiecej niz Kuba. Razem maja 22 lata. Ile lat ma Kuba?1. Nazwijx = wiek Kuby2. ZapiszOla: x + 43. Ulozeniex + (x + 4) = 224. Wynik2x = 18, x = 9Kuba ma 9 lat, Ola 13. Sprawdzenie: 9 + 13 = 22.
Najpierw nazwij niewiadomą, dopiero potem układaj równanie.

⚠️ Uwaga: To, co przenosisz na drugą stronę, zmienia znak. Ale wygodniej i bezpieczniej jest myśleć „odejmuję 7 od obu stron" niż „przenoszę siódemkę" — wtedy nie zapomnisz o zmianie znaku.

💡 Wskazówka: Sprawdzenie zajmuje kilkanaście sekund i zawsze warto je zrobić: wstaw wynik do pierwotnego równania. Jeśli obie strony dają tę samą liczbę, rozwiązanie jest poprawne.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami

Pojęcia

Równanie
zapis z niewiadomą i znakiem równości, np. x + 3 = 8
Niewiadoma
litera, której wartość mamy znaleźć
Rozwiązanie równania
liczba, która po wstawieniu daje prawdziwą równość
Zasada wagi
to samo robimy po obu stronach — równowaga zostaje zachowana
Odejmowanie stronami
x + 3 = 8 | −3 daje x = 5
Dzielenie stronami
4x = 20 | ÷4 daje x = 5
Równanie dwudziałaniowe
najpierw pozbywamy się dodawania, potem mnożenia
Sprawdzenie
wstawiamy wynik do równania i sprawdzamy równość
Zapis kroku
kreska pionowa i działanie, np. | −7
Zadanie tekstowe
nazwij niewiadomą, ułóż równanie, rozwiąż, odpowiedz zdaniem
Niewiadoma po obu stronach
Zbieramy x-y po jednej stronie, liczby po drugiej: 4x − 7 = 2x + 5 daje 2x = 12, czyli x = 6.
Równanie z nawiasem
Najpierw opuszczamy nawias: 2(x + 3) = 14 to 2x + 6 = 14, więc x = 4.

Sprawdź się

1. Rozwiąż: x + 6 = 15

  1. x = 9
  2. x = 21
  3. x = 6
  4. x = 15
Pokaż odpowiedź

A. x = 9 — Odejmujemy 6 stronami.

2. Co to znaczy rozwiązać równanie?

  1. znaleźć liczbę, która daje prawdziwą równość
  2. uprościć zapis
  3. obliczyć obie strony
  4. przenieść wszystko na lewo
Pokaż odpowiedź

A. znaleźć liczbę, która daje prawdziwą równość — Szukamy wartości niewiadomej.

3. Rozwiąż równanie 4x − 7 = 2x + 5.

  1. 6
  2. 2
  3. 12
  4. −6
Pokaż odpowiedź

A. 6 — 2x = 12, więc x = 6.

4. Ile rozwiązań ma równanie x + 3 = x + 5?

  1. jedno
  2. żadnego
  3. dwa
  4. nieskończenie wiele
Pokaż odpowiedź

B. żadnego — Po redukcji zostaje 3 = 5 — zdanie fałszywe.

5. Suma pewnej liczby i jej podwojenia wynosi 27. Jaka to liczba?

  1. 13,5
  2. 27
  3. 18
  4. 9
Pokaż odpowiedź

D. 9 — x + 2x = 3x = 27.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami