Równania — wprowadzenie
Matematyka, klasa 6 · Waga w równowadze, rozwiązywanie krok po kroku, sprawdzenie
Lekcja
Równanie to zdanie z niewiadomą, w którym coś ma się zgadzać po obu stronach znaku równości. Rozwiązać równanie znaczy: znaleźć liczbę, przy której zdanie staje się prawdziwe.
🔑 Zapamiętaj: Wolno dodać, odjąć, pomnożyć lub podzielić — pod jednym warunkiem: to samo po obu stronach. Wtedy równość się nie psuje.
Rozwiązywanie krok po kroku
Celem jest zostawić samo x po jednej stronie. Najpierw pozbywasz się liczb dodanych lub odjętych, potem tych, przez które x jest pomnożony.
✏️ Rozwiąż 3x − 5 = 16 i sprawdź wynik
- Dodaj 5 do obu stron.3x = 21
- Podziel obie strony przez 3.x = 7
- Sprawdzenie: wstaw 7 w miejsce x.3 · 7 − 5 = 21 − 5 = 16 ✓
Od zadania z treścią do równania
⚠️ Uwaga: To, co przenosisz na drugą stronę, zmienia znak. Ale wygodniej i bezpieczniej jest myśleć „odejmuję 7 od obu stron" niż „przenoszę siódemkę" — wtedy nie zapomnisz o zmianie znaku.
💡 Wskazówka: Sprawdzenie zajmuje kilkanaście sekund i zawsze warto je zrobić: wstaw wynik do pierwotnego równania. Jeśli obie strony dają tę samą liczbę, rozwiązanie jest poprawne.
Pojęcia
- Równanie
- zapis z niewiadomą i znakiem równości, np. x + 3 = 8
- Niewiadoma
- litera, której wartość mamy znaleźć
- Rozwiązanie równania
- liczba, która po wstawieniu daje prawdziwą równość
- Zasada wagi
- to samo robimy po obu stronach — równowaga zostaje zachowana
- Odejmowanie stronami
- x + 3 = 8 | −3 daje x = 5
- Dzielenie stronami
- 4x = 20 | ÷4 daje x = 5
- Równanie dwudziałaniowe
- najpierw pozbywamy się dodawania, potem mnożenia
- Sprawdzenie
- wstawiamy wynik do równania i sprawdzamy równość
- Zapis kroku
- kreska pionowa i działanie, np. | −7
- Zadanie tekstowe
- nazwij niewiadomą, ułóż równanie, rozwiąż, odpowiedz zdaniem
- Niewiadoma po obu stronach
- Zbieramy x-y po jednej stronie, liczby po drugiej: 4x − 7 = 2x + 5 daje 2x = 12, czyli x = 6.
- Równanie z nawiasem
- Najpierw opuszczamy nawias: 2(x + 3) = 14 to 2x + 6 = 14, więc x = 4.
Sprawdź się
1. Rozwiąż: x + 6 = 15
- x = 9
- x = 21
- x = 6
- x = 15
Pokaż odpowiedź
A. x = 9 — Odejmujemy 6 stronami.
2. Co to znaczy rozwiązać równanie?
- znaleźć liczbę, która daje prawdziwą równość
- uprościć zapis
- obliczyć obie strony
- przenieść wszystko na lewo
Pokaż odpowiedź
A. znaleźć liczbę, która daje prawdziwą równość — Szukamy wartości niewiadomej.
3. Rozwiąż równanie 4x − 7 = 2x + 5.
- 6
- 2
- 12
- −6
Pokaż odpowiedź
A. 6 — 2x = 12, więc x = 6.
4. Ile rozwiązań ma równanie x + 3 = x + 5?
- jedno
- żadnego
- dwa
- nieskończenie wiele
Pokaż odpowiedź
B. żadnego — Po redukcji zostaje 3 = 5 — zdanie fałszywe.
5. Suma pewnej liczby i jej podwojenia wynosi 27. Jaka to liczba?
- 13,5
- 27
- 18
- 9
Pokaż odpowiedź
D. 9 — x + 2x = 3x = 27.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami