Szycie i konserwacja odzieży

Technika, klasa 5 · Inżynieria materiałowa

Najważniejsze w skrócie

Podstawowe ściegi ręczne to fastryga (tymczasowe łączenie), ścieg za igłą (mocny, imituje maszynowy) i obrzucanie (zabezpiecza brzeg przed strzępieniem). Nici dobieramy do materiału — do bawełny bawełniane, do tkanin syntetycznych poliestrowe.

Na metce odzieży znajdziemy symbole konserwacji. Balia oznacza pranie, a liczba w niej maksymalną temperaturę. Trójkąt to wybielanie, kwadrat z kołem to suszenie w bębnie, żelazko to prasowanie, a koło to czyszczenie chemiczne. Przekreślony symbol zawsze oznacza zakaz.

Naprawa jest tańsza i bardziej ekologiczna niż zakup nowej rzeczy. Przyszycie guzika, zacerowanie dziury czy wymiana zamka przedłużają życie ubrania o lata.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Naparstki
Naparstek — chroni palec przy szyciu ręcznym (Autor: FelixReimann, CC BY-SA 3.0, źródło)

Ważne daty

Ważne postacie

Pojęcia

Do czego służy fastryga?
Do tymczasowego łączenia materiału przed zszyciem.
Który ścieg ręczny jest najmocniejszy?
Ścieg za igłą.
Po co obrzucamy brzeg tkaniny?
Żeby się nie strzępił.
Co oznacza balia na metce?
Pranie — liczba to maksymalna temperatura.
Co oznacza przekreślony symbol na metce?
Zakaz danej czynności.
Co oznacza kwadrat z kołem?
Suszenie w suszarce bębnowej.
Jakie nici do tkanin syntetycznych?
Poliestrowe.
Co oznaczają kropki w symbolu żelazka?
Dopuszczalną temperaturę prasowania.
Co robimy z fastrygą po zszyciu?
Usuwamy ją — to ścieg tymczasowy.
Co to jest naddatek na szew?
Zapas materiału poza linią szycia.
Co to jest cerowanie?
Naprawa dziury przez przeplatanie nitek.
Jak dobieramy grubość igły?
Do grubości tkaniny — im grubsza tkanina, tym większy numer igły.

Sprawdź się

1. Ścieg tymczasowy to:

  1. ścieg za igłą
  2. fastryga
  3. obrzucanie
  4. łańcuszek
Pokaż odpowiedź

B. fastryga — Fastryga trzyma materiał na czas szycia właściwego.

2. Obrzucanie brzegu zapobiega:

  1. gnieceniu
  2. strzępieniu
  3. farbowaniu
  4. kurczeniu
Pokaż odpowiedź

B. strzępieniu — Ścieg obrzucający zamyka krawędź tkaniny.

3. Fastrygę po zszyciu elementu…

  1. Zostawiamy na zawsze
  2. Usuwamy (spruwamy)
  3. Zaprasowujemy
  4. Kleimy
Pokaż odpowiedź

B. Usuwamy (spruwamy) — Fastryga tylko przytrzymuje materiał do właściwego szycia.

4. Igłę do grubej tkaniny dobieramy…

  1. Cieńszą
  2. Grubszą, o większym numerze
  3. Krótką
  4. Zawsze tę samą
Pokaż odpowiedź

B. Grubszą, o większym numerze — Za cienka igła w grubej tkaninie wygina się i łamie.

5. Naddatek na szew wynosi zwykle:

  1. 1 mm
  2. 1–1,5 cm
  3. 5 cm
  4. 10 cm
Pokaż odpowiedź

B. 1–1,5 cm — Za mały naddatek grozi wypruciem szwu.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami